Opsteker voor Angela Merkel, bitter resultaat voor de SPD

Sleeswijk-Holstein

De CDU is de grote winnaar van de deelstaatverkiezingen in Sleeswijk-Holstein. SPD-leider Schulz krijgt het moeilijk in de strijd om het kanselierschap, in september.

Martin Schultz, leider van de SPD. Foto Markus Schreiber/AP

De CDU van bondskanselier Merkel heeft zondag een onverwacht grote overwinning geboekt bij verkiezingen in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein. De uitslag is een harde klap voor de SPD en haar kanselierskandidaat Martin Schulz.

Schulz erkende dat de uitslag voor de SPD (26,5 procent volgens prognoses) een teleurstelling is („Ik erger me verschrikkelijk”). Hij noemde het resultaat „een groot succes” voor de CDU (ruim 33 procent).

Schulz, oud-voorzitter van het Europees Parlement, nam begin dit jaar het leiderschap van de SPD over en leek de partij nieuwe bezieling en electorale aantrekkingskracht te geven. De nederlaag van zondag, na een nederlaag eind maand in Saarland, komt daarom extra hard aan.

Aan de verkiezingen in het kleine Sleeswijk-Holstein (2,8 miljoen inwoners) wordt dit jaar extra betekenis toegekend, omdat in september in Duitsland landelijke verkiezingen worden gehouden. In Sleeswijk-Holstein is de coalitie van SPD, Groenen en de partij van de Deense en Friese minderheid SSW haar meerderheid nu kwijt. En de hoop van de SPD op het heroveren van het kanselierschap in september neemt af.

Volgende week komt de volgende test voor CDU en SPD: op 14 mei zijn er verkiezingen in de grote deelstaat Noordrijn-Westfalen (NRW), waar een vijfde van de Duitse bevolking woont. De SPD is daar van oudsher dominant, maar heeft de afgelopen weken moeten aanzien hoe de CDU inloopt in de peilingen.

16- en 17-jarigen

De verkiezingscampagne in Sleeswijk-Holstein draaide vooral om onderwijs en verbetering van de infrastructuur. Het nationale debat over vluchtelingen, dat vooral in 2015 en 2016 landelijk hoog oplaaide, speelde in deze campagne geen grote rol. Voor het eerst mochten ook 16- en 17-jarigen stemmen.

De anti-immigratiepartij AfD, die de afgelopen jaren sterk gegroeid is door het vluchtelingenbeleid van kanselier Merkel aan te vallen, kwam met 5,6 procent maar net over de kiesdrempel. Dat relatief bescheiden resultaat werd volgens exitpolls ook veroorzaakt doordat de partij niet genoeg grenzen stelt aan haar rechter vleugel – ook 36 procent van de AfD-kiezers zou dat als een probleem zien. Die kwestie leidde de afgelopen maanden ook tot een bittere strijd in het bestuur van de AfD. De in 2013 opgerichte partij is nu vertegenwoordigd in de parlementen van twaalf van de zestien Duitse deelstaten.

Een goed resultaat was er voor de liberale FDP, die vijf jaar geleden op landelijk niveau zo slecht presteerde dat ze de kiesdrempel van vijf procent niet haalde en nu niet meer in de Bondsdag vertegenwoordigd is. De uitslag in Sleeswijk-Holstein (10,5 procent) geeft de partij goede hoop op 24 september in het nationale parlement terug te keren.

Ook de Groenen, die landelijk in crisis verkeren, konden tevreden zijn met ruim 13 procent. Maar de Piraten haalden de kiesdrempel niet meer, net zo min als Die Linke. De SSW komt met zo’n 3,5 proces in het deelstaatparlement, omdat voor haar de kiesdrempel niet geldt.