‘Controle door Belastingdienst gebrekkig’

De Belastingdienst moet meer investeren in de controle op stichtingen en verenigingen die als Algemeen Nut Beogende Instellingen (ANBI) aanzienlijke belastingvoordelen krijgen, zegt Sigrid Hemels, hoogleraar belastingrecht.

De belastingdienst heeft 40 controleurs voor ruim 43.000 stichtingen met ANBI-status. Foto: ANP / Bart Maat

Zo kunnen de rotte appels uit de mand gehaald worden en kan de meerderheid van goedwillende ANBI’s zijn werk blijven doen. Dat vindt Sigrid Hemels, hoogleraar belastingrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en fiscalist bij Allen & Overy.

Ze reageert op de uitkomsten van een eind vorig jaar gepubliceerd onderzoek in opdracht van de Belastingdienst. Daaruit bleek dat de controle op ANBI’s niet sluitend is. En met giften aan steunstichtingen van sociaal belang behartigende instellingen wordt mogelijk gefraudeerd. De erf- en schenkvrijstellingen en de giftenaftrek voor ANBI’s kost de schatkist jaarlijks een half miljard euro.

Lees ook ons achtergrondverhaal over Nederland als liefdadigheidsparadijs: 40 controleurs voor 43.000 stichtingen.

Het aantal ANBI’s groeit snel. Het zijn er inmiddels 43.000. Voor de controle heeft de Belastingdienst een team van slechts 40 mensen (fte). De pakkans bij misbruik is dus klein. Recent kwamen fraudegevallen aan het licht met ANBI’s van islamitische organisaties en de sektarisch-christelijke Noorse broeders.

Nederland is een paradijs voor stichtingen en verenigingen. In de Index of Philanthropic Freedom staat Nederland bovenaan. Onderzoekers van het Amerikaanse Hudson Institute, verantwoordelijk voor de index, stelden al in 2015 vast dat Nederland de geringste controle op stichtingen en verenigingen heeft.