#MacronLeaks trending, maar niet in Franse media

De Franse media geven gehoor aan de oproep van de commissie die toeziet op de Franse verkiezingscampagne, de CNCCEP, om niet over de uitgelekte bestanden en e-mails te schrijven.

Een stembureau in het zuiden van Frankrijk. Foto Anne-Christine Poujoulat/ AFP

Over de hele wereld haalden de ‘MacronLeaks’ de voorpagina’s en de televisiejournaals. Maar niet in Frankrijk. De dagbladen berichten op verkiezingsdag en in de laatste 24 uur daarvoor met de grootste terughoudendheid over het hack bij de Macron-campagne. Televisie en radio negeerden het onderwerp zelfs helemaal.

Daarmee geven ze gehoor aan de oproep van de commissie die toeziet op de Franse verkiezingscampagne, de CNCCEP. Nadat het campagneteam van Macron vrijdagavond vlak middernacht bevestigde dat het slachtoffer is geweest van een geslaagde hack, riep de CNCCEP media op niet „over de inhoud” van de vrijgekomen informatie te berichten. Het verspreiden van onjuiste informatie, schreef de commissie, kan leiden tot strafrechtelijke vervolging.

De Franse verkiezingscampagne eindigde officieel vrijdag om 12 uur middernacht. Na dat tijdstip was het voor kandidaten en hun steunpilaren niet meer toegestaan zich in de media uit te laten of om op enige andere wijze campagne te voeren. Ook peilingen mogen in deze zogenaamde “periode de réserve” niet meer worden verspreid. Was eventuele compromitterende informatie uit de gelekte e-mails naar buiten gekomen, dan had Macron daar niet op kunnen reageren.

Spoedzitting

Zaterdagochtend kwam de CNCCEP in spoedzitting bijeen. In een nieuwe verklaring werd de suggestie van de Macron-campagne overgenomen dat „naar alle waarschijnlijkheid” de ontfutselde documenten vermengd zijn met nepberichten. Om het eerlijk verloop van de verkiezingen niet te verstoren riep de commissie niet meer alleen media, maar zelfs burgers op om ook via sociale media de informatie niet te verspreiden.

Kranten als Le Monde en Libération meldden wél dat Macron gehackt was, maar zeiden niets over de inhoud. Le Monde schreef in een verklaring op zijn site dat het de vijftien gigabite aan digitale data zal doornemen en eventueel nieuws daaruit ná de tweede kiesronde, zondag, zal brengen. Om dat goed te doen, is meer tijd nodig, schreef de krant:

„Maar ook en vooral omdat deze bestanden willens en wetens 48 uur voor het stemmen zijn gepubliceerd, met het overduidelijke doel om de eerlijkheid van de verkiezing schade toe te brengen, op een moment dat het de belangrijkste belanghebbenden bij wet verboden is te reageren op eventuele aantijgingen” is bij Le Monde besloten de informatie niet direct te gebruiken.

Dat leidde tot een in tijden van internet en globalisering ietwat surrealistische situatie. Terwijl zaterdag een groot deel van de dag #Macronleaks ook binnen Frankrijk op Twitter trending was, kwam het publieke achtuurjournaal ’s avonds met een reeks aan onderwerpen die al maanden „op de plank” leken te liggen. Na een openingsitem waarin gemeld werd dat de verkiezingen in de overzeese gebiedsdelen al waren begonnen en dat Emmanuel Macron en Marine Le Pen de twee deelnemende kandidaten zijn, ging het onder andere over de beste docent van Frankrijk, sokkenproductie in China en uitschuifbare caravans.

Op sociale media hadden vooral aanhangers van Le Pen daar kritiek op. „Dus de media roepen op om Macron te stemmen, ondanks het verbod sinds middernacht, maar ze spreken niet over de onthullingen” twitterde Frédéric Chatillon, die werkzaam is voor de campagne van Le Pen (en zich derhalve dus in feite illegaal uitliet). „Doe wat u wil, maar stem Macron”, had de krant Libération zaterdag nog prominent op de voorpagina gekopt. Het versterkte bij andere twitterende Front National-aanhangers het sentiment dat Macron de „kandidaat van de media” is.

#RadioLondres

De situatie is enigszins vergelijkbaar met die rond peilingen. Terwijl Franse media vervolgd kunnen worden als ze voor vanavond 20.00 uur cijfers publiceren die de uitslag kunnen beïnvloeden, hoeven buitenlandse journalisten zich daar niet aan te houden. Maar Franse peilingsbureaus zitten niet stil en veel Fransen weten dat ze tegen 17.00 uur de via Belgische en Zwitserse media de laatste stand van zaken kunnen krijgen. Onder hashtag #RadioLondres (een verwijzing naar de zender waarop Generaal De Gaulle in de Tweede Wereldoorlog de Fransen toesprak) lekt altijd voor het officiële tijdstip van 20.00 uur vanavond informatie uit.

„Voor de Franse kieswet is het een beetje alsof de wolk van Tsjernobyl bij onze grenzen stopt”, schreef hoofdredacteur Johan Hufnagel van Libération zondag in een commentaar. „In plaats van druk uit te oefenen op verantwoordelijke media die hun werk doen, zoals zaterdag het geval was met #MacronLeaks, en de Fransen voor domme gansjes te houden, zou de campagnecommissie er beter aan doen om de lekken naar de peilingen en de grote manipulaties van extreem-rechts te onderzoeken, en aan de wetgever oplossingen voor te stellen om een eind te maken aan deze imaginaire Maginotlinies.”