Test met China’s eerste zelfgebouwde vliegtuig is succes

Luchtvaart

Het eerste vliegtuig van Chinese makelij maakte vrijdag een geslaagde testvlucht. Massaproductie volgt op z’n vroegst in 2020.

Toeschouwers fotograferen de eerste vlucht van de Comac C919, het eerste passagiersvliegtuig van Chinese makelij, vrijdag op het vliegveld Shanghai Pudong. Foto Greg Baker / AFP

Als het eerste Chinese passagiersvliegtuig, de C919, weer te voorschijn komt uit de soep van smog en zand boven Shanghai, gaat er een rilling van trots door de menigte van technici, partijfunctionarissen, legerofficieren en studenten. „De test is geslaagd, de test is geslaagd! Laten we de heroïsche piloten van deze historische vlucht met een lang applaus verwelkomen”, schettert de Chinese CCTV-presentator over alle tv-netten van het land als het toestel met een groene staartvleugel en een blauw-witte romp is geland.

Tussen de duizenden genodigden zit in een rolstoel de bejaarde vader van de testpiloot, kapitein Cai Jun, van het eerste in China ontworpen en gebouwde verkeersvliegtuig met 158 stoelen. Als zijn zoon en diens crew in oranje overalls uit het toestel stappen, is hij diep ontroerd. Cai senior, zelf ook piloot geweest op tweedehands Boeing- en McDonnall Douglas-toestellen, die in China in de jaren zeventig en tachtig werden gebruikt, is vooral trots op zijn land.

„Ons eerste eigen toestel, dat heeft mijn generatie nooit voor mogelijk gehouden”, vertelt de tachtiger met trillende stem. Toen hij net zo oud was als zijn zoon nu (41), was China een van de armste landen ter wereld. Waar nu de ene na de andere hangar van C919-bouwer Commercial Aircraft China (COMAC) verrijst en een derde terminal van de luchthaven Shanghai Pudong in aanbouw is, lag dertig jaar geleden een uitgestrekt rijstveld met hier en daar eendenvijvers.

De Chinese droom

De nationale opwinding over een geslaagde, eerste luchtproef maakt deel uit van de Chinese plannen om een technologische macht te worden. Testpiloot Cai Jun kreeg kort na de landing president Xi Jinping aan de telefoon en die sprak volgens persbureau Xinhua over een stap op weg naar de vervulling van de technologische „Chinese droom”. In de komende twee decennia wil Xi dat China op het gebied van robottechnologie, chips, elektrische auto’s en vliegtuigen voor meer dan 50 procent zelfvoorzienend wordt. Daar zijn sinds 2015 tal van concrete plannen voor ontwikkeld, waarbij opvalt dat het verbranden van kapitaal niet als een probleem wordt gezien.

Het feit dat het C919-toestel voor driekwart is uitgerust met navigatie-instrumenten, wielen, remmen en motor-onderdelen van onder anderen General Electric en Honeywell Bull maakt duidelijk dat China nog een lange weg te gaan heeft. Internationale experts schatten dat Boeing en Airbus een technologische voorsprong hebben op COMAC van minstens 20 jaar, met name op het gebied van brandstofbesparing.

Een directe concurrent van de Boeing 737 en de Airbus 320 gaat de C919 dus voorlopig niet worden, ook niet in China, de snelst groeiende luchtvaartmarkt ter wereld. Maar onderschat COMAC niet, waarschuwen de experts. Over dertig jaar is het nauw aan de Chinese luchtmacht gelieerde staatsbedrijf een serieuze concurrent.

Zonder technische details te verstrekken, verklaarde COMAC vrijdag de test in rustig weer zonder regen en rukwinden tot een groot succes. Bijna moest de eerste vlucht van de C919 worden uitgesteld vanwege de dreiging van langzaam aankomende zandstormen die vanuit het noorden richting Shanghai trokken. Vliegen in slechter weer is voor een volgende test, aldus COMAC.

A member of staff waves as he steps out of China’s home-grown C919 passenger jet after following its maiden flight at Pudong International Airport in Shanghai on May 5, 2017.
The first large made-in-China passenger plane took off on its maiden test flight on May 5, marking a key milestone on the country’s ambitious journey to compete with the world’s leading aircraft makers. / AFP PHOTO / POOL / ALY SONG
Crew members wave after completing the maiden flight of China’s home-grown C919 passenger jet at Pudong International Airport in Shanghai on May 5, 2017.
The first large made-in-China passenger plane took off on its maiden test flight on May 5, marking a key milestone on the country’s ambitious journey to compete with the world’s leading aircraft makers. / AFP PHOTO / STR / China OUT
Screen shows the maiden flight of China’s home-grown C919 passenger jet at the Pudong International Airport in Shanghai, China, Friday, May 5, 2017. The first large Chinese-made passenger jetliner C919 took off Friday on its maiden flight, a symbolic milestone in China’s long-term goal to break into the Western-dominated aircraft market. (Aly Song/Pool Photo via AP)
Foto’s AFP

Beijing wil nu massaproductie

De Chinese vliegtuigbouwer streeft ernaar het toestel in 2020 helemaal gereed te hebben. Er zullen nog zes testtoestellen worden gebouwd voordat besloten wordt tot massaproductie. Daar wordt wel op gerekend, getuige de nu nog verlaten kathedraal-hoge hangars voor de rompen, de vleugels en de gigantische kantoren voor ontwerpers, computertechnici en marketingmedewerkers.

COMAC claimt overigens al 570 orders binnen te hebben, maar aan de hardheid van dat getal wordt in de luchtvaartwereld getwijfeld. Tot de mogelijke opdrachtgevers zou de vliegtuigleasetak van GE Capital met 23 toestellen behoren, maar GE in Shanghai wilde dat niet bevestigen. Vermoedelijk gaat het grootste deel van de orders om nog niet bindende toezeggingen van de drie grote Chinese luchtvaartmaatschappijen.

Als het daadwerkelijk tot massaproductie komt, krijgen de Chinese luchtvaartmaatschappijen, allemaal staatsondernemingen, simpelweg de opdracht van Beijing dat zij orders moeten plaatsen bij COMAC, ook een staatsbedrijf. De hele luchtvaartsector, qua omvang de tweede van de wereld na de VS, valt rechtstreeks onder de regering van president Xi Jinping. Vast staat dat er onder de opdrachtgevers geen Europese klanten zijn, want het toestel is nog lang niet gereed voor Europese certificatie.