Aanpak van aanval door Portugees oorlogsschip is juist verkeerd

Portugees oorlogsschip. Foto Andreas Schwind / wikipedia

Onderzoeker vangt Portugees oorlogsschip. Foto Rachel Skubel

De steek van een tentakel van een Portugees oorlogsschip (Physalia physalis) heet een van de pijnlijkste van alle kwallenbeten te zijn. De steek kan dodelijk zijn. Het Portugees oorlogsschip - dat voorkomt in tropische wateren en af en toe in de Noordzee opduikt - is geen echte kwal, maar een drijvende kolonie van holtedieren, meer verwant aan anemonen. Maar beide hebben netelcellen, die bij aanraking kleine giftige harpoentjes afschieten.

De beste manier om steken van het Portugees oorlogsschip te behandelen is volgens veel eerstehulpadviezen om de wond te spoelen met zeewater. Fout! Doe dat vooral niet, waarschuwen onderzoekers van de universiteit van Hawaii en de Ierse universiteit van Galway in het blad Toxins. Door het zeewater zullen er alleen maar meer netelcellen ontladen, waardoor de wond nog groter wordt. Het beste is om de wond te spoelen met azijn, en daarna de op de huid achtergebleven poliepdraden te verwijderen met een pincet. Azijn werkt ook beter dan spoelen met urine, alcohol, soda-oplossing, afwasmiddel of scheerschuim; middelen die soms ook wel geadviseerd worden.

Hoewel het voelt alsof de plek in brand staat, is het juist niet goed om de wond te koelen. In plaats daarvan kan de wond het beste ondergedompeld worden in water van 45 graden of in een hittecompres gewikkeld worden gedurende drie kwartier. De hitte neutraliseert het gif.

De onderzoekers baseren hun adviezen op uitgebreide laboratoriumproeven met kunsthuid.