Zo wil Tesla groter worden dan Apple

Tesla

Elon Musk spreekt enorme ambitie uit, terwijl zijn bedrijf grote verliezen lijdt. Hij zet vooral in op software en productierobots.

Foto Richard Vogel/AP

Elon Musk was donderdag in een gesprek met analisten weer eens bepaald niet in een bescheiden bui. Hij ziet „een duidelijk pad” naar het moment dat zijn autofabrikant Tesla meer waard wordt dan de duurste onderneming ooit: Apple. Dat bedrijf is nu 765 miljard dollar waard, Tesla zo’n 48 miljard.

Als Musk grote beloftes doet is het altijd opletten of er iets is dat hij met zijn voorspelling wil maskeren. Vlak nadat vorig jaar een raket van zijn andere bedrijf SpaceX ontplofte, maakte hij bekend dat hij voor 2024 mensen naar Mars wil sturen. Waarna alle krantenkoppen natuurlijk over dat Mars-plan gingen. Vlak nadat er een zelfrijdende Tesla crashte in 2016, presenteerde Musk een grotesk Masterplan part deux over het vervoer van de toekomst.

Ook nu is zijn grote belofte over het inhalen van Apple heel handig getimed voor het afleiden van de aandacht van sterk oplopende verliezen: nu bijna 400 miljoen dollar (365 miljoen euro) in één kwartaal. De omzet verdubbelde wel ten opzichte van vorig jaar: tot 2,7 miljard dollar (inclusief SolarCity). Apple behaalde het laatste kwartaal 52,9 miljard omzet en ruim 11 miljard winst.

En toch blijven analisten en journalisten opletten bij de beloftes van Musk. Hij is tenslotte ook degene die het vorig jaar als eerste ooit voor elkaar kreeg om een herbruikbare ruimteraket te laten landen. De grote vraag is: waarom denkt Musk dat zijn bedrijf op termijn Apple in kan halen?

1. Robots

Het draait volgens Musk bij Tesla de komende tijd vooral om „de machine die de machine maakt”. Dat is de term die hij gebruikt voor zijn fabrieken. Musk is miljarden aan het investeren in enorme productie-faciliteiten die vrijwel helemaal geautomatiseerd werken. Het moeten gigantische gerobotiseerde complexen worden, die alle onderdelen van de elektrische auto’s in elkaar zetten.

„Het zijn niet zomaar robots die een beetje rondhangen in de fabriek”, volgens Musk. „Het draait er helemaal om hoe die robots zijn geprogrammeerd en hoe ze interactie met elkaar hebben.” Cruciaal voor deze ambitie is de kwaliteit van de software waarop de robots draaien, volgens Musk. „Onze robotsoftware is nog veel complexer dan software in onze auto’s,” zei hij volgens The Financial Times tegen de analisten.

„Het gaat lastig worden voor concurrenten om dat te kopiëren. Ik zou niet graag in hun schoenen staan.”

2. Software

Software bouwen, dat kan Tesla wel. Op dat gebied loopt de fabrikant mijlenver voor op concurrenten. Musks voordeel boven andere automakers is dat hij Tesla vanaf het begin heeft opgezet als softwarebedrijf. Vandaar dat Tesla-rijders niet naar de garage hoeven voor upgrades of controles, maar dat ze die simpelweg kunnen downloaden.

Ook de software om auto’s autonoom te laten rijden is bij Tesla veel verder gevorderd dan bij veel concurrenten. Traditionelere autofabrikanten zijn bovenal toch hardware-fabrikanten die software ‘erbij doen’.

Wat het interessante is voor Tesla aan software-markten, is dat die vaker dan hardware-markten leiden tot hele sterke machtsconcentratie. Denk aan Google voor zoeksoftware, Facebook voor socialemedia-software en Microsoft voor pc-software. Door schaalvoordelen die horen bij de productie van software, blijken de laatste jaren vaak monopolies of oligopolies te ontstaan.

Als het Tesla lukt om zijn positie in auto-software uit te bouwen, lonkt een auto-softwaremonopolie.

3. Goedkope auto’s

Een voorbeeld van hoe zo’n monopolie kan ontstaan is via zelfrijdende auto’s. De software van die auto’s leert zichzelf beter te rijden op basis van de data van alle auto’s die de software gebruiken. Tesla’s zelfrijdende auto’s leren van elke fout van elke Tesla.

Een vroege voorsprong kan leiden tot een zichzelf versterkend effect waardoor concurreren steeds lastiger wordt. Daarom is het voor Musk belangrijk om zo snel mogelijk zoveel mogelijk Tesla’s de weg op te krijgen. Dat is lastig als veel modellen zoals nu ruim een ton kosten, vandaar dat Musk de komende maanden tienduizenden exemplaren van zijn nieuwe Model 3 wil bouwen, die vanaf 35.000 dollar te koop zijn.

Beleggers waren overigens niet zo onder indruk van Musks belofte. De koers zakte donderdag met bijna 5 procent, waardoor het gat met Apple (min een half procent) juist groeide.