Vriendschapsboog middelpunt van Eurovisie-schandaal

De transformatie van een Sovjet-monument tot lhbt-regenboog, heeft in Kiev flink wat stof doen opwaaien. De gemeente vond een compromis.

De Vriendschapsboog in Kiev, die wordt overgeschilderd in de regenboogkleuren Foto AP

Een doorgaans grauw en vooral gedateerd monument heeft in de Oekraïense hoofdstad Kiev een flink schandaal veroorzaakt. In de aanloop naar het Eurovisie Songfestival, dat volgende week begint, kregen pr-medewerkers de ingeving om de bekende ‘Boog van de Vriendschap der Volkeren’ in het centrum van de stad te beplakken met de kleuren van de regenboog. In navolging van de songfestivalslogan dit jaar die luidt ‘Vier Diversiteit’, zou het monument tijdelijk omgedoopt worden tot ‘Boog van Diversiteit’.

„De grootste door mensen gemaakte regenboog ooit!”, zo klonk de trotse aankondiging op Facebook van Gennadi Koertsjenko van pr-bureau CFC Consulting, dat de communicatie rond het liedjesfestival verzorgt. Hoewel er geen expliciete link werd gelegd, ontging weinigen de associatie met de regenboogvlag van de internationale homogemeenschap. Dat leidde tot gemengde reacties.

Decommunisering

De titanium boog, in 1982 neergezet ter ere van de Oekraïense eenwording met Rusland en geliefd bij toeristen, is sinds de val van het communisme en zeker sinds het conflict met Rusland voor veel Oekraïners een bron van irritatie. In het kader van het actieve decommuniseringsbeleid van de Oekraïense autoriteiten, werd in 2016 een plan gepresenteerd om op de plaats van de boog een monument te plaatsen voor de slachtoffers van de oorlog in de Donbas. Het Eurovisie Songfestival bood het stadsbestuur alvast een uitgelezen kans de gehate boog van een fris kleurtje – én een moderne connotatie – te voorzien.

Toen de werkzaamheden eind april begonnen, leidde dat op sociale media tot veel hilariteit en vooral veel positieve reacties van jonge, moderne Kievljane die verguld waren met zoveel vooruitstrevendheid van de doorgaans weinig tolerante autoriteiten. In 2014 en 2015 verhinderde burgemeester Vitali Klitsjko nog de organisatie van een Gay Pride in de stad.

Propaganda

Maar conservatieve groeperingen zagen in de regenboog een regelrechte belediging. „Verborgen propaganda van lhbt-mensen”, zo luidde het oordeel van de extreemrechtse organisatie Rechtse Sektor. „Dit is niet afgestemd met de bevolking, het is gewoon een arbitraire beslissing van de Kievse gemeenteraad om Europa te plezieren”, zo stelde woordvoerder Artjom Skoropadski boos.

Toen de gemeente niet van zins leek zich iets van de commotie aan te trekken, besloten anonieme activisten van Rechtse Sektor en het eveneens rechtse Svoboda (‘Vrijheid’) zelf in te grijpen en blokkeerden ze de werkzaamheden. „Als de regering de Boog voor het Eurovisie wil decoreren, laat ze hem verven met folklore ornamenten of iets anders”, aldus Skoropadski.

En zo geschiedde. Donderdag maakte burgemeester Klitsjko van Kiev bekend dat er een compromis was gevonden. Om conflicten te vermijden zal het laatste, nog ongekleurde stukje van de boog worden beplakt met traditionele Oekraïense decoraties, meldde Klitsjko in een verklaring. Oekraïense homo-activisten hopen dat de kleuren blijven tot de Kyiv Pride lhbt-manifestatie die in juni gepland staat.