Onderzoek cholesterolverlagers

Pijn bij patiënten ‘omdat ze dat verwachten’

Ongeveer 20 procent van de patiënten die statinen slikken tegen hoge cholesterolwaarden, ervaart spierpijn of vermoeidheid. Maar dat komt mogelijk grotendeels doordat zij wéten dat dit een veel gerapporteerde bijwerking is van het middel dat zij slikken.

Dat schrijven Britse en Zweedse onderzoekers deze week in The Lancet. Ze deden jaren onderzoek onder tienduizend mensen in het VK, Ierland en Zweden, die een statinepil kregen of een neppil. Patiënten en artsen wisten niet wat ze kregen. Er bleek geen significant verschil in het aantal pijnklachten binnen beide groepen,

Daarna kregen de deelnemers de kans de behandeling met statine voort te zetten of te beginnen. En nu bleken de mensen die statine slikten wel significant meer pijnklachten te hebben (17 procent meer). De onderzoekers verklaren dat met het nocebo-effect, een variant van het placebo-effect, waarbij de verwachting van de patiënt een rol gaat spelen bij de werking van de pil.

De nieuwe bevindingen kunnen een verklaring bieden voor het feit dat in veel onderzoeken naar statinen de pijnklachten marginaal bleken, maar dat die klachten in de werkelijke patiëntenpopulatie juist vrij algemeen zijn. Het gaat dan om de vagere spierklachten; een klein deel van de patiënten kan inderdaad spierschade krijgen van statinen, maar dat is meestal aantoonbaar in het bloed of spierweefsel.

Het onderzoek is relevant omdat veel mensen die statinen voorgeschreven krijgen minderen of stoppen met hun medicijn als zij last van spierpijn krijgen. Dat is niet zonder risico. Want onderzoek heeft aangetoond dat het aantal hartaanvallen en beroertes stijgt wanneer mensen uit de risicogroep hun statinen niet trouw slikken.

Het onderzoek werd uitgevoerd met financiële steun van onder meer Pfizer, fabrikant van de statine atorvastatin (merknaam Lipitor).