Recensie

Franse boer runt illegaal kamp voor vluchtelingen

Cédric Herrou helpt zonder toestemming immigranten die de Italiaanse grens oversteken. The Guardian bezocht de Franse boer en bracht zijn hulp in beeld.

Foto Eric Gaillard / Reuters

De Franse boer Cédric Herrou (37) woont vlakbij de grens met Italië in de Royavallei. Hij houdt er kippen en bijen en verkoopt zijn producten vervolgens op de markt. Begin dit jaar stond hij voor de rechter. De aanklacht: mensensmokkel. Herrou hielp namelijk meer dan anderhalf jaar lang Afrikaanse vluchtelingen die de grens overstaken.

Het leverde hem een symbolische straf op: een boete van 3.000 euro. Bij lange na niet genoeg om Herrou, die naar eigen zeggen uit solidariteitsgevoel handelt, te stoppen. Herrou werd het boegbeeld van een beweging die het helpen van vluchtelingen als een burgerplicht ziet.

The Guardian besloot om Herrou te bezoeken. Een cameraploeg reisde af naar het Zuid-Franse grensdorpje Breil-Sur-Roya, waar Herrou er in de vallei tussen twee Italiaanse Alpenruggen een illegaal vluchtelingenkamp op nahoudt. Wat beweegt Herrou om telkens weer de autoriteiten te tarten?

In The Valley Rebels probeert de krant een indruk te geven. De documentairemakers volgen de Fransman op de voet in de aanloop naar zijn volgende rechtszitting, waarbij ook tegenstanders de kans krijgen om uit te leggen waarom ze in Herrous gedrag een gevaar zien. Gewapend met koppige blik en hipstermuts laat Herrou zich niet uit het veld slaan. Toch houdt de documentaire iets gemoedelijks: Herrous vluchtelingen vertellen hun verhaal onder het genot van een hapje en een drankje.

Vorig jaar vluchtten er volgens de Europese grensautoriteit Frontex meer dan 180.000 mensen vanuit Noord-Afrika via onder andere het Italiaanse eiland Lampedusa naar de kust van Italië. Het zijn voornamelijk Eritreeërs, Soedanezen, Nigerianen en Somaliërs. De reis kost tussen de vier- en vijfduizend euro en zit vol gevaren. Voor de kust van Lampedusa stierven de afgelopen jaren honderden mensen.

Italië is voor de meeste vluchtelingen niet de eindbestemming, maar Frankrijk binnenkomen met de trein is lastig. Ook andere vervoersmiddelen bieden een verhoogd risico om betrapt te worden. En dus trekken veel immigranten de Alpen in, om de Royavallei te bereiken.

Azuréen van het jaar

NRC-correspondent Peter Vermaas constateerde in januari dit jaar dat zo’n 250 immigranten uiteindelijk Herrou en zijn medestanders in Breil-Sur-Roya tegen het lijf liepen. Ze geven de vaak uitgeputte mensen onderdak, water en voedsel. Het leverde Herrou de titel van Azuréen (inwoner van de Côte d’Azur) van het jaar 2016 op.

Op wettelijk gebied blijkt de situatie complex. Volgens de Franse regelgeving mag je een ongeregistreerde vluchteling niet helpen - maar ben je juist verplicht dat te doen als ze in gevaar verkeren. In gesprek met Peter Vermaas legde Herrou het zo uit: „Het is alsof je zegt: toegang tot de leeuwenkooi is verboden en daarvoor kunt u vervolgd worden, maar als iemand door de leeuwen verscheurd wordt, bent u aansprakelijk.”