Jezus citeren

In deze rubriek besteed ik, naar aanleiding van een actualiteit, vaak aandacht aan de herkomst van woorden of uitdrukkingen. Dat zal ik blijven doen, maar als de actualiteit het toelaat wil ik de komende tijd ruimte bieden aan taaltoptiens van lezers.

Wat zijn taaltoptiens? Dat zijn, zo stel ik mij voor, lijstjes met daarop tien woorden en uitdrukkingen. Die kunnen in alfabetische maar ook in een andere volgorde staan, bijvoorbeeld de belangrijkste eerst.

Taaltoptiens hoeven niet alleen betrekking te hebben op het Nederlands, buitenlandse talen zijn ook goed. Daarnaast moet een taaltoptien vanzelfsprekend een bepaald thema hebben, maar binnen deze grenzen is zo’n beetje alles mogelijk.

Ik geef een aantal voorbeelden van aanzetten van taaltoptiens, om een idee te krijgen.

Tien afkortingen die je bijna nooit meer hoort. In mijn jeugd hoorde ik mensen nog wel eens, in alle ernst, de afkorting OSM gebruiken, voor ‘Ons Soort Mensen’. Ik hoor die afkorting nooit meer. Wel hoorde ik onlangs iemand zeggen: OST, voor ‘Ons Soort Toeristen’.

Foto Istock

Tien woorden die het Nederlands niet kent, maar wel zou moeten kennen. Voorbeeld: nagelspurt. Voor het wonderlijke verschijnsel dat nagels harder lijken te groeien tijdens een vakantie dan tijdens het gewone leven.

Tien uitspraken van Jezus die zelden worden geciteerd. De meeste mensen hebben het beeld dat Jezus alleen vredelievende dingen heeft gezegd, uitspraken die kenmerkend zijn voor het christendom. Zoals: „Als iemand je op de wang slaat, bied hem dan ook de andere wang aan.”

Maar Jezus heeft ook allerlei heel nare dingen gezegd. Ik kom hier binnenkort op terug, maar vast twee voorbeelden, beide ontleend aan het Evangelie van Matteüs (Nieuwe Bijbelvertaling). „Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard” (10:34). En: „Iedereen die naar een vrouw kijkt en haar begeert, heeft in zijn hart al overspel met haar gepleegd. Als je rechteroog je op de verkeerde weg brengt, ruk het dan uit en werp het weg.” (5:29). Jezus die je aanraadt om een van je ogen uit te rukken omdat je met de verkeerde intentie hebt gekeken: bij mijn weten wordt dit zelden aangehaald.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Taalergernissen, citaten, afkortingen, tussenwerpsels, lelijke of mooie woorden, zelfgemaakte woorden of uitdrukkingen: alles is welkom. Inzendingen s.v.p. naar post@ewoudsanders.nl.