Albumoverzicht: Ella Fitzgerald is een genot, Willie Nelson blijft relevant

De muziekrecensenten van NRC bespreken de nieuwe albums die deze week uitkomen. Met ook Karen Elson, de Mark Lanegan Band en Actress.

  • ●●●●●

    Ella Fitzgerald: ‘s Wonderful Live in Amsterdam 1957 & 1960 (Jazz at the Concertgebouw)

    's Wonderful Live in Amsterdam 1957 & 1960 (Jazz at the Concertgebouw) Jazz: In authentieke registraties van impresario Lou van Rees, die bij zijn jazzconcerten in de jaren vijftig en zestig altijd tapes liet meedraaien, zijn Ella Fitzgerald’s Amsterdamse concerten in 1957 en 1960 weer te beluisteren.

    En wat een genot is dat. De opnames op ’s Wonderful zijn fabelachtig mooi en rijk aan speelse swing. Ella Fitzgerald reisde destijds rond met de ‘Jazz at the Philharmonic’ concertseries die voor altijd verbonden zijn aan producer Norman Granz, eigenaar van het Verve-label. Door veelal zwarte musici te laten optreden in blanke cultuurbastions wist hij de bekendheid van de jazz enorm te vergroten. Lees verder: Ella Fitzgerald vol vuur in het Concertgebouw.
    Amanda Kuyper

  • ●●●●●

    Willie Nelson: God’s Problem Child

    God’s Problem Child Country: Levende countrylegende Wille Nelson maakt er op zijn (pakweg) dertigste album, God’s Problem Child, geen geheim van dat hij een ‘Old Timer’ is. Anders dan jonkie Bob Dylan schrijft de krasse tachtiger de meest songs nog altijd zelf.

    In ‘Delete and Fast Forward’ zingt Nelson gelaten dat de oorlog voor hem gestreden is, maar de muziek laat een vitaal muzikant horen die nog steeds filosofeert over ‘A Woman’s Love’ („goes deeper than a man’s”) en die met ‘Your Memory has a Mind of its Own’ misschien wel de meest gevatte songtitel van het jaar aflevert. In het titelnummer zingen Tony Joe White en (postuum) Leon Russell een partijtje mee; op deze manier gaat outlaw Willie Nelson de honderd halen als een relevant artiest met de langste adem. Jan Vollaard

  • ●●●●

    Mark Lanegan Band: Gargoyle

    Gargoyle Pop: Het stormt op Gargoyle (waterspuwer), het tiende soloalbum van de Amerikaanse zanger Mark Lanegan, die begon als frontman van de pre-grungeband Screaming Trees. Er dreigt onweer in de verte als Lanegan met zijn karakteristiek droge woestijnstem verslag doet van „the fire in the sky” en een duistere wereld waarin „the heavens open up and bleed”.

    Bij die sombere beelden hoort de invloed van de doemrockbands Joy Divison en Killing Joke, die Lanegan in zijn muziek toelaat door samenwerking met de Britse muzikant Rob Marshall. Na de meditatieve somberheid van ‘Nocturne’ en ‘Sister’ draait het zelfs bij de opgeruimde melodie van ‘Emperor’ om een reddeloos verloren protagonist die worstelt met verslaving en eenzaamheid. Alleen Johnny Cash kon wanhoop in de schaduw van naderend onheil eerder zo virtuoos over laten waaien.
    Jan Vollaard

  • ●●●●

    Actress: AZD

    AZD Dance: Darren Cunningham, beter bekend als Actress, zei bij zijn vorige dystopisch getinte album Ghettoville (2014) dat het de laatste was. De muziek was prachtig zwart, composities vielen uiteen als los gruis. Nu is is er toch een vijfde album, AZD (spreek uit: azid). Het draagt net zo goed Cunnighams handtekening - tegendraadse, complexe ritmes waarover een grofkorrelig filter is gelegd - maar klinkt toch gelikter.

    Soepel zwierende synths voeren de boventoon op ‘FANTASYNTH’ (net als bij Kendrick alle titels met hoofdletters). AZD leunt minder op hip hop-invloeden dan eerder werk. ‘It makes me wonder that everything has different meanings’, mijmert een Brit terwijl iemand Japans praat op ‘X22RME’. Maar afgezien van filosofisch gepraat drijft datzelfde nummer met een vet rollende groove iedereen onverbiddelijk richting dansvloer, net als houseclassic ‘RUNNER’. AZD is schurend, desoriënterend en complex, maar ook gemaakt voor de club.
    Rolinde Hoorntje

  • ●●●●

    Karen Elson: Double Roses

    Double Roses Pop: Het heeft zeven jaar geduurd voordat Karen Elson opnieuw een album opnam. In de tussentijd is er niet veel veranderd aan Elsons voorliefde voor door country-stijl gekleurde liedjes met een puur geluid. Op het nieuwe Double Roses werkt ze niet samen met voormalig echtgenoot Jack White, maar vond andere collega’s die gastrollen vervullen, zoals Laura Marling, Father John Misty en gitarist Dhani Harrison, op vlammende pedal steel in ‘The End’.

    Maar de hoofdrol is voor Elsons prachtige onopgesmukte meisjesstem, en haar ijzingwekkend lichtvoetige songs, waar altijd een onheilspellende ondertoon in zit. Nummers als ‘Wonder Blind’ en ‘Raven’ worden begeleid door harp, pizzicato gespeelde violen, of door een in de verte dreinend orgel, terwijl haar stem als een geestverschijning langswaait. De nummers klinken meteen ‘klassiek’, maar werden door Elson zelf geschreven; persoonlijk, gelaten, doorleefd. ‘It’s hard to say goodbye’ klonk zelden zo eenzaam en toch gracieus. Hester Carvalho