Rotterdam slaat alarm om aanbesteding van zorg

Europese aanbesteding zorg

De verplichte Europese aanbesteding verstoort zorgrelaties en trekt wijkteams in de zorg uit elkaar. Rotterdam wil ervanaf.

Een patient in een binnenplaats van een psychiatrische kliniek. Foto Roel Visser/ANP

De gemeente Rotterdam wil zo snel mogelijk af van de plicht lokale inkoop van kleinschalige zorg, kinderbescherming en wijkteams Europees aan te besteden. Wethouders Adriaan Visser (Financiën, D66) en Hugo de Jonge (Onderwijs, Jeugd, Zorg; CDA) zeggen dat de in 2016 door de Kamer aangescherpte regelgeving gemeenten met grote problemen opzadelt en roepen een nieuw kabinet op hier wat aan te doen.

Volgens hen zijn de in 2015 ingestelde wijkteams net op elkaar ingewerkt en dreigen die uit elkaar te worden getrokken door verplichte Europese aanbesteding. Tot vorig jaar konden gemeenten in de zorg nog uitzonderingen maken en opdrachten bijvoorbeeld onderhands aanbesteden. De aangescherpte wet, die een EU-richtlijn implementeert, biedt die ruimte niet meer, uitgezonderd opdrachten onder 750.000 euro.

In de jeugdpsychiatrie dreigen langdurige behandelrelaties tussen patiënt en arts verbroken te worden. Nu moet de gemeente omwegen verzinnen om zulke verstoringen te voorkomen. „Voor alles is wel uiteindelijk een oplossing te vinden, maar dat zijn zulke kunstgrepen dat je denkt: zullen we eens normaal doen met elkaar? Wiens belang zijn we hier eigenlijk aan het dienen?”, zegt De Jonge.

Rotterdam is nu bezig met de aanbesteding van zorgcontracten voor 400 miljoen euro per jaar.

1,2 miljard aan zorgcontracten

Over de driejarige looptijd van de contracten gaat het dan om 1,2 miljard euro, het hoogste bedrag waarvoor de gemeente ooit heeft aanbesteed. „Ik durf wel te stellen dat niet één gemeente onder die grens van 7,5 ton blijft”, zegt Visser. „In Rotterdam zijn meer dan honderd medewerkers bezig met de aanbesteding.”

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bevestigt dat veel gemeenten worstelen met de aanbesteding. Ze is begonnen met een onderzoek naar de problemen rond de nieuwe verplichting en mogelijkheden eronder uit te komen. Vraag is waarom dit probleem bij de behandeling van het voorstel onvoldoende aandacht kreeg, zegt ook de VNG.

Ook in de Tweede Kamer is inmiddels aandacht voor het probleem. In februari bleek in een debat dat veel partijen ongelukkig zijn met de plicht van openbare aanbesteding van jeugdzorg. Staatssecretaris Van Rijn (Zorg, PvdA) heeft toen toegezegd dat een werkgroep de gevolgen van de wetswijziging nader gaat uitzoeken.

Volgens de Rotterdamse wethouders ligt hier een mooie taak voor het nieuw te vormen kabinet. De Jonge: „Ieder legt zo zijn wensen op tafel voor het nieuwe kabinet. Dit zou er nu echt een zijn waarbij je de zorg in Nederland een enorme dienst kan bewijzen. En de gemeenten natuurlijk ook, als het kabinet het ‘sociale domein’ gaat uitzonderen voor aanbesteding. Daarvoor is een wetswijziging nodig, maar het kost niets. ”