Cultuur

Interview

Interview

‘Europa! Ik zou willen zeggen: what else?’

Buitenlandadviseur Macron

Europarlementariër Sylvie Goulard, getipt als minister, prijst het positieve EU-verhaal van Macron. „Verwijt elkaar wat minder.”

‘Natuurlijk is er veel euroscepsis, maar in mijn ogen zijn de Fransen rijper geworden.” De liberale Europarlementariër Sylvie Goulard is trots. Ze speelt een prominente rol in En Marche!, de nieuwe politieke beweging waarmee presidentskandidaat Emmanuel Macron traditionele partijen opzijveegde. Zoveel kiezers trekken met een extreem positief verhaal over Europa en globalisering – dat vergt moed, zegt de 52-jarige Française, vaak getipt als minister in een regering onder Macron.

Is Macron wel ervaren genoeg?

„Wat is de ervaring van mevrouw Le Pen? Ze heeft nooit in een regering gezeten, nooit langere tijd een beroep uitgeoefend. Ze heeft de partij van haar papa geërfd! Macron is 39, maar als bewindsman bereidde hij Europese toppen voor en nam hij deel aan G20- en G7-bijeenkomsten.”

Macron verdedigt Europa en de globalisering. Is dat niet riskant?

„Het is de werkelijkheid. Frankrijk was een van de oprichters van de EU, heeft de euro gewild en profijt gehad van de interne markt en van handelsverdragen die het als los land nooit zou kunnen sluiten. We moeten durven zeggen dat de natiestaat zal blijven bestaan, maar dat op een aantal terreinen de soevereiniteit beter gedeeld kan worden. Via de EU leggen we meer gewicht in de schaal dan als Frankrijk alleen.”

„Tegelijkertijd moet Europa worden hervormd omdat er zaken zijn die niet goed werken. Dat betekent niet dat het weg moet. Je zegt ook niet: er is een probleem met Frankrijk, dus we schaffen Frankrijk af. Dat is onze kernboodschap: alles maar kapotmaken is niet de enige optie.”

Wat voor hervormingen kunnen we verwachten?

„We willen de eurozone weer op de rails krijgen. De Franse boekhouding moet in orde worden gebracht, dat zou ook goed zijn voor Europa. Tegelijk moeten we ons meer richten op innovatie, onderwijs en het uitwisselen van ervaringen. Daarom zijn we op termijn ook voor een aparte geldpot voor de eurozone, waarmee we ons op de toekomst kunnen richten.”

Critici zullen zeggen: u wilt uw schulden uitsmeren over alle lidstaten.

„Daar gaat het helemaal niet om. Maar als we serieus zijn over de toekomst, moeten de budgetten omhoog.”

Hervormen is moeilijk in Frankrijk. Waarom zou het Macron lukken?

„Omdat hij begrepen heeft dat de methode veranderd moet worden. Frankrijk is heel gecentraliseerd. Zaken worden van bovenaf, door Parijs opgelegd. Dat moet anders. En Marche is een beweging van onderaf, met veel mensen die de belangstelling voor politiek waren kwijtgeraakt. Het wordt niet makkelijk: Frankrijk is heel egalitair, op een abstracte manier. Macrons idee dat je mensen met een achterstand meer aandacht geeft in het onderwijs staat haaks op de Franse gedachte, van one size fits all.

Wordt dit een Europese lente?

„Ik denk het wel. Het is begonnen in Oostenrijk, met de overwinning van Alexander van der Bellen. Ere wie ere toekomt. Het is net als in een sportteam. Je moet elkaar opbeuren, Europa maak je niet alleen. We hebben elkaar veel verwijten gemaakt, ook Rutte was niet bepaald teder met landen in Zuid-Europa. Natuurlijk kun je slecht beleid aan de kaak stellen, maar als we vooruit willen moeten we echt voorbij die verwijten zien te komen.”

We hebben elkaar veel verwijten gemaakt, ook Rutte was niet bepaald teder met landen in Zuid-Europa

Macron praat opmerkelijk veel over Europa. Waarom?

„Net als George Clooney zou ik willen zeggen: what else? De wereld is vol kansen, maar ook onzeker. Europa is straks 5 procent van de wereldbevolking. Om ons heen doen grootmachten zich gelden. Zo bezien lijkt Europa me geruststellend. Waar we voor moeten oppassen is nostalgie, dat verlangen naar vroeger dat we bij Brexit zagen. Le Pen is ook nostalgie. Terwijl we het verleden niet moeten herhalen. Europa is niet het continent waar we beter zijn geweest dan anderen. We zijn slechter geweest.”

Le Pen, maar ook de links-radicale Mélenchon, die 19,6 procent kreeg, hebben het over het Duitse juk.

„Dat is diep triest. Dat is 14-18 en 39-45, en als je daarmee begint weet je niet hoe het eindigt. Omdat Duitsland zo robuust is, kan het dominant overkomen. Maar er ligt in Berlijn echt geen plan om te overheersen. Het Duitse nationale belang is samenwerken, en dus Europa.”

Als Macron wint, wordt hij president van een verdeeld land. Bijna de helft van de kiezers heeft voor anti-Europese kandidaten gestemd.

„Veel mensen voelen zich verdwaald en stemmen uit protest op hen. We moeten de signalen serieus nemen, zonder enige arrogantie. Tegelijk geloof ik dat de sfeer snel kan omslaan met een pro-Europese president, iets wat we jarenlang niet hebben gehad.”