De Britse premier May wantrouwt nu echt iedereen

Brexit-onderhandelingen

De spanningen tussen May en de EU lopen hoog op. Ze voelt zich van alle kanten aangevallen. Ze moet bewijzen dat zíj de leider is.

Foto Toby Melville / REUTERS

Na drie dagen onwelgevallige kritiek te hebben afgedaan als ‘Brusselse roddels’ draaide Theresa May en beschuldigde ze EU-politici en ambtenaren van inmenging in de Britse verkiezingen. „Sommigen in Brussel willen niet dat deze Brexit-onderhandelingen slagen”, zei de Britse premier op de stoep voor 10 Downing Street.

May doelt op de ophef die zondag ontstond toen bronnen binnen de Europese Commissie hadden gelekt over het werkdiner tussen May en Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. May zou zich niet goed hebben voorbereid, niet beseffen hoe complex de materie is en te hoge verwachtingen hebben. May leeft in een ander universum, concludeerde Juncker volgens de krant.

Fabeltje

Het artikel markeerde het begin van een week van gespannen Brits-Europese verhoudingen. May probeerde het relaas af te doen als een fabeltje, maar het verhaal bleef zoemen in Londen. Haar stevige uithaal is zeker deels gemeend. May staat erom bekend wantrouwend te zijn. De Europese politici en ambtenaren die volgens de Britse premier haar succesvolle Brexit-aanpak willen torpederen bevinden zich in een groeiend gezelschap. In de afgelopen maand beschuldigde May leden van het Hoger- en Lagerhuis, Schotse nationalisten, Labour, de Liberal Democrats, activisten en critici binnen haar eigen partij ervan eveneens haar plannen te willen dwarsbomen.

De woorden van May zijn zeker ook verkiezingsretoriek. De strategie van May is over te komen als de enige leider die capabel, redelijk en vastberaden genoeg is om het land door de moeilijke Brexit-onderhandelingen te loodsen. De EU aanvallen is voor May makkelijker dan Labour bestoken met kritiek. De premier wil in Britse hoofden inprenten dat alleen zij en zeker niet Labourleider Jeremy Corbyn opgewassen is tegen gewiekste Europeanen als Juncker en hoofdonderhandelaar Michel Barnier. May:

„Als wij deze onderhandelingen niet slim spelen heeft dit serieuze gevolgen voor gewone en hardwerkende mensen in het hele land.”

Drie hordes

Eerder op de dag zette Barnier in Brussel uiteen hoe hij de beginfase van de onderhandelingen voor zich ziet. Daarin moeten drie hordes worden genomen: er moet duidelijkheid komen over de status van EU-burgers die in het Verenigd Koninkrijk (blijven) wonen, en Britse burgers in de EU. Er moet een financiële verdeelsleutel voor de scheiding worden gevonden. En er moet worden voorkomen dat er een harde grens ontstaat tussen Ierland en Noord-Ierland.

Barnier raadde de Britten aan om de complexiteit van de onderhandelingen niet te onderschatten. Ze moeten „in de komende weken en maanden heel wat energie en moeite in deze kwesties gaan steken”, zei hij. „Dat zal de kansen op het bereiken van een deal vergroten.” Hij waarschuwde ook voor vals optimisme.

„Sommigen hebben de illusie gecreëerd dat Brexit geen materiële impact op onze levens zal hebben en dat de onderhandelingen snel en pijnloos kunnen worden afgerond. Dat is niet het geval.”

Het Verenigd Koninkrijk zal bovendien de financiële verplichtingen moeten nakomen die het als EU-lid is aangegaan. „Het gaat hier niet om een straf, en ook niet om een exit-belasting”, zei Barnier. Volgens de oud-eurocommissaris zouden duizenden, al jaren van tevoren geplande projecten in de problemen komen door financiële onderbrekingen. „We moeten afrekenen. Niets meer en niets minder”, aldus Barnier, die het bovendien „de hoogste tijd” noemde om met onderhandelen te beginnen. „De klokt tikt.”