Opinie

Spilziek Europarlement komt langzaam tot inkeer

Feest vieren op eigen kosten is voor de meeste Europarlementariërs een brug te ver. Daarvoor wordt nog steeds belastinggeld aangewend. Toch kreeg SP’er ook veel van zijn bezuinigings- en transparantievoorstellen wél aangenomen.

Het Europees Parlement in Straatsburg. Foto Lex van Lieshout / ANP

Als ik op straat vertel dat ik Europarlementariër ben, dan is de reactie nogal eens: oh, zo’n zakkenvuller die iedere maand tussen Brussel en Straatsburg pendelt. Ja, velen vinden ons vooral spilziek. En geheel onterecht is dat niet.

Nu kan het Europees Parlement (EP) zelf niet zoveel doen aan dit verhuiscircus. Daarvoor is een wijziging van het EU-Verdrag nodig en dat vereist instemming van alle lidstaten. Premier Rutte wil hier niet aan, zei hij zaterdag nog. Reden: dan zet je de deur open voor nog meer verdragswijzigingen. Laf van hem. Minister Koenders verweet Europarlementariërs eerder juist te berusten in het verhuiscircus.

Gelukkig zijn er veel verspillingen die het Europees Parlement wél zelf kan aanpakken. Mijn rapport over de EP-uitgaven in 2015 bevat een reeks voorstellen daartoe. Vorige week stemde het parlement daarover. Nu is het zaak dat alles wat werd aangenomen, ook wordt uitgevoerd.

Voorlichtingsdienst onder curatele

De gehele EP-begroting bedraagt zo’n 1,9 miljard euro. Het voorlichtingsbudget slokt ongeveer vijf procent op, de op drie na (personeel, gebouwen, automatisering) grootste kostenpost. Die voorlichting, echter, mist haar doel. Denk aan de campagne ‘Act, React, Impact’ voor de Europese verkiezingen in 2014. Het zou me niet verbazen als u dit is ontgaan. Er gingen toen nog minder mensen stemmen dan in voorgaande jaren.

De voorlichting zit vooral te hobbyen, en blijft maar zenden met gelikte folders. Kritiek wordt niet serieus genomen. Wie de website van het EP bezoekt om – ik noem maar wat – mijn voorstellen te lezen, tast in het duister. De zoekfunctie werkt niet, de indeling is archaïsch en onoverzichtelijk. Daarom ben ik blij dat het EP, op mijn verzoek, deze voorlichtingsdienst onder curatele wil stellen en gaat onderwerpen aan resultaatmetingen. Op propaganda zit niemand te wachten, op goede informatievoorziening wel.

Parlement, blijf bij je leest

Ook haalt het Europees Parlement nu op mijn verzoek de bezem door een aantal triviale bezigheden, zaken die niet tot onze kernactiviteiten behoren. De onbekende LUX-prijs voor Europese filmmakers, bijvoorbeeld, waarin Europarlementariërs zelf als jury fungeren. Gebruik dat geld liever voor een subsidie en ga geen vertoning opvoeren voor eigen gerief.

Andere hobby van het EP is het Huis van de Europese geschiedenis. Op 4 mei vindt de plechtige opening plaats. Zet dit toch op afstand. Het runnen van een museum is geen taak voor een parlement. Bovendien hebben we al een Parlamentarium waar bezoekers leren hoe het EP werkt. En een Informatiekantoor, gericht op voorlichting. Ook kun je als burger het parlement zelf bezichtigen. Mijn voorstel om het museum los te koppelen van het EP haalde het niet. Wel stemde het parlement ermee in dat de keuze voor tentoonstellingen en activiteiten wordt gedepolitiseerd en los komt te staan van het EP zelf.

En, geloof het of niet: jaarlijks geeft het Europees Parlement 200.000 euro uit aan een vereniging van Europarlementariërs die gezellige bijeenkomsten organiseert. Verdienen ze niet genoeg? Mijn voorstel om dat met eigen contributie te financieren sneuvelde, maar volgend jaar dien ik het zeker opnieuw in.

Recht op controle belastinggeld

Het voorstel tot meer transparantie werd deels aangenomen. De agenda’s van Europarlementariërs komen online. Dan zie je met welke lobbyist ze een vorkje prikten. Helaas was het nog een brug te ver om ook de bonnetjes te publiceren: wat krijgen ze aan vergoedingen, waar geven ze die aan uit, wat storten ze weer terug? Zaken waar ik vragen over krijg, maar die, alle voorlichtingsactiviteiten ten spijt, niet op de EP-site terug te vinden zijn. Van accountantscontrole wilden mijn collega’s al helemaal niet weten.

In de strijd tegen verspilling hebben we dus een aantal stappen vooruit kunnen zetten. Ik blijf de uitvoering op de huid zitten. Burgers aller lidstaten hebben recht op controle van belastinggeld.