Nederlandse F-16’s onderschepten Russen boven Baltische landen

De straaljagers kwamen in actie als onderdeel van NAVO-missie Baltic Air Policing.

Commandant Luchtstrijdkrachten, luitenant-generaal Dennis Luyt kijkt naar een F-16 voor de overdrachtsceremonie van de Baltic Air Policing (BAP) waar de Koninklijke Luchtmacht de bewaking van het Baltische luchtruim overgeeft aan Polen. Foto: Piroschka van der Wouw / ANP

Nederlandse F-16’s hebben de afgelopen vier maanden boven het luchtruim van de Baltische staten (Estland, Letland en Litouwen) tien Russische vliegtuigen onderschept. Dat heeft een woordvoerder van het ministerie van Defensie dinsdag bevestigd. De straaljagers kwamen in actie als onderdeel van NAVO-missie Baltic Air Policing.

Nederland was met vier F-16’s en tachtig militairen actief in het gebied, om zo de Baltische landen te ondersteunen. Zij werden bijgestaan door vier Duitse straaljagers die gelijktijdig in de landen actief waren. Er werden zowel gevechtsvliegtuigen als transporttoestellen onderschept.

Geen verdere problemen

In alle gevallen verlieten de Russen het luchtruim weer na de waarschuwingen. Het gaat dan ook vaak om kleine incidenten, zei overste Johannes Durand van de Duitse Luftwaffe in december tegen NRC. Zo is bijvoorbeeld soms een vlucht niet aangemeld of heeft een toestel zijn transponder niet aanstaan. Niet direct grote bedreigingen, maar wel zaken die NAVO-vliegtuigen verplichten een kijkje te gaan nemen. Vaak gaat het ook om vliegtuigen die naar de Russische exclave Kaliningrad vliegen en soms een stukje Estland of Letland meepakken.

De ligging van Kaliningrad:

Volgens Defensie is de Russische luchtmacht zich “assertiever” gaan gedragen sinds de annexatie van de Krim, hoewel schendingen van het luchtruim van Europese landen daarvoor ook al voorkwamen. Over waarom de Russen dit zo vaak doen, wil het ministerie zich niet uitlaten:

“Dat is een vraag die u aan de Russen moet stellen. Het is niet aan ons om uitspraken te doen over hun beweegredenen. Wij merken wel een assertievere opstelling ten opzichte van eerdere missies.”

Vaker

Het gebeurt vaak dat Russische vliegtuigen het luchtruim van Europese landen schenden, onder meer boven Zweden, Duitsland en Groot-Brittannië. Ook in Nederland gebeurde dit in het verleden, hoewel dat volgens de defensiewoordvoerder tegenwoordig nauwelijks nog voorkomt.

Dinsdag komt de inzet van Nederlandse F-16’s boven de Baltische landen ten einde. Na een ceremonie in Litouwen om 10.00 uur wordt het detachement afgelost door de Poolse luchtmacht. De Nederlanders werkten samen met de Duitse luchtmacht. Die laatste wordt opgevolgd door Spaanse straaljagers. De Spanjaarden sturen vijf gevechtsvliegtuigen, waardoor de missie nu in totaal negen in plaats van acht straaljagers tot zijn beschikking heeft.

Baltic Air Policing begon in maart 2004. Door de jaren heen hebben zeventien NAVO-landen deelgenomen aan de missie. Het was de derde keer dat de Nederlandse luchtmacht voor de missie in actie kwam. Na de Russische annexatie van de Krim werd de inzet bij Baltic Air Policing verdubbeld.