Maduro wil meer macht voor het volk

Venezolaanse Grondwet

Met een nieuwe wet kan het volk de Grondwet herschrijven. De oppositie zegt dat de president het parlement buitenspel zet.

Een Venezolaanse demonstrant maandag bij een mars tegen president Nicolás Maduro in de hoofdstad Caracas. Foto Ronaldo Schemidt/ AFP

Venezolanen kunnen de Grondwet gaan herschrijven, als het aan Nicolás Maduro ligt. De Venezolaanse president kondigde maandag aan dat hij hier een speciaal orgaan voor wil oprichten. Door velen wordt de aankondiging gezien als een nieuwe stap op weg naar de totale macht die de socialistische president probeert te krijgen.

Met de vorming van een zogenaamde ‘vergadering van het volk’ wordt het parlement, waar de oppositie een meerderheid heeft, verder buitenspel gezet in het olierijke land dat gebukt gaat onder honger, extreme inflatie en schaarste.

De oppositie heeft al aangekondigd de maatregel deze week massaal de straat op te gaan om fel te demonstreren tegen Maduro’s wet. „De dictator heeft aangekondigd fraude te plegen op onze Grondwet”, zei oppositieleider Henrique Capriles. „We moeten de straat op gaan en demonstreren tegen deze waanzin.” Sinds begin april gaan bijna dagelijks tienduizenden mensen de straat op. Bij de protesten zijn inmiddels 29 doden gevallen.

Met de maatregel stevent het Zuid-Amerikaanse land verder af op een dictatuur, vinden tegenstanders van Maduro. Zij eisen dat de 54-jarige president aftreedt en snel nieuwe verkiezingen uitschrijft.

Volgens de huidige Venezolaanse Grondwet, die in 1999 onder Maduro’s voorganger, de charismatische leider Hugo Chávez, tot stand kwam, kan ‘het volk van Venezuela’ een constituerende vergadering bijeenroepen om de staat te transformeren en een nieuwe Grondwet te schrijven.

De helft van de vijfhonderd burgers die zitting zullen nemen in dit orgaan bestaan volgens Maduro uit vrouwen, boeren, arbeiders en indianen. De andere helft zal gekozen worden middels geheime stemmingen waarbij de arbeidersklasse kan stemmen.

Volgens Maduro staat dit op te richten volksorgaan boven het parlement. Nu al probeert Maduro via het Hooggerechtshof, waar hij de touwtjes in handen heeft, elke poging van het parlement tot verandering te torpederen.

Escalatie conflict

De verwachting is dat de politieke crisis verder escaleert. De grote angst is nu dat Maduro zijn greep op Venezuela en de protesterende bevolking probeert te verstevigen door middel van een grondwetswijziging. Ook leeft de angst dat het land verder geïsoleerd raakt. Kritiek en waarschuwingen van internationale organen zoals de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) en de Europese Unie om politieke gevangenen vrij te laten en nieuwe verkiezingen uit te schrijven, slaat Maduro volledig in de wind.

De kans is ook groot dat door de oprichting van het nieuwe orgaan en het herschrijven van de Grondwet de regionale verkiezingen die dit jaar gehouden zouden worden, niet doorgaan. Mogelijk staan ook de presidentsverkiezingen van 2018 op het spel. Met een nieuwe Grondwet in de hand kan Maduro bovendien proberen zijn macht verder te verankeren en langer aan de macht te blijven. Volgens opiniepeilingen wil een grote meerderheid af van Maduro. Vier op de vijf Venezolanen willen dat er snel nieuwe verkiezingen komen.