Amerikaanse begroting: geen cent voor Trumps omstreden plannen

Begroting Trump

De regering-Trump heeft met de Democraten een begrotingsakkoord tot eind september. Hij moest flink wat water bij de wijn doen.

Republikeinen en Democraten zijn het eens geworden over zeker 12,5 miljard dollar extra voor defensie, met nog eens 2,5 miljard extra als Trump een plan heeft om Islamitische Staat te verslaan. Foto Robert Ghement / EPA

Vertegenwoordigers van beide partijen in het Amerikaanse Congres hebben positief gereageerd op een begrotingsakkoord dat dit weekeinde is bereikt om een dreigende overheidssluiting af te wenden. Ondanks het vijandige politieke klimaat in Washington toont het akkoord aan dat Republikeinen en Democraten in het Congres kunnen samenwerken, desnoods buiten het Witte Huis om.deze week naar verwachting goedgekeurd door het Congres door het Huis van Afgevaardigden en de Senaat.

De overeenkomst, de eerste belangrijke wet in het tijdperk-Trump met steun van Republikeinen en Democraten, maakt miljarden extra vrij voor defensie, zoals president Donald Trump wil. Maar er komt voorlopig geen geld voor de bouw van een omstreden muur langs de Amerikaanse grens met Mexico, een andere prioriteit van het Witte Huis. Ook miljarden aan omstreden bezuinigingen op binnenlandse uitgaven blijven vooralsnog achterwege.

Met het akkoord over de bestedingen voor de rest van het begrotingsjaar, dat eind september afloopt, wordt voorkomen dat de Amerikaanse overheid aan het einde van deze week door zijn geld heen is en honderdduizenden ambtenaren naar huis moet sturen. Zodra het deze week wordt goedgekeurd door het Congres, waarschijnlijk op woensdag, kan extra geld worden geleend om de overheid draaiende te houden.

De Republikeinen, die zowel het Witte Huis als beide huizen van het Congres beheersen, wilden het gezichtsverlies van een dreigende overheidssluiting voorkomen, zeker zo vroeg in de regeerperiode van Trump. Trump zei tegen Bloomberg dat hij „erg gelukkig” was met het akkoord, waarmee ongeveer 1.000 miljard dollar (917 miljard euro) is gemoeid.

Dat is opmerkelijk, want het Witte Huis moet op belangrijke punten water bij de wijn doen. Het belangrijkste stempel van de agenda van Trump op het begrotingsakkoord is een flinke toename van de defensie-uitgaven. Republikeinen en Democraten zijn het eens geworden over zeker 12,5 miljard dollar extra voor defensie. Nog eens 2,5 miljard dollar wordt beschikbaar gesteld als de regering-Trump met een plan komt om de terreurbeweging Islamitische Staat te verslaan. Samen vormt de 15 miljard dollar een opmaat naar de 54 miljard extra die Trump in 2018 wil besteden aan defensie – ook al wilde Trump dit jaar eigenlijk al 30 miljard.

Republikeinse concessies

Verder werkt de agenda van Trump nog maar in beperkte mate door in de begrotingsplannen. Republikeinse en Democratische onderhandelaars, die wekenlang hebben gewerkt aan de overeenkomst, hebben een aantal wensen van het Witte Huis op de lange baan geschoven om een compromis te bereiken.

Zo is in de begrotingswet geen geld vrijgemaakt voor de muur die Trump wil laten bouwen langs de Amerikaanse grens met Mexico. Trump, die wil dat Mexico uiteindelijk betaalt voor dat omstreden miljardenproject, had 1,4 miljard dollar gevraagd om met de bouw te kunnen beginnen. Hij liet die eis vorige week los na fel verzet van Democraten. Er komt wel 1,5 miljard dollar extra voor grensbewaking, op voorwaarde dat die niet aan een muur wordt besteed, maar aan onder meer de reparatie van bestaande infrastructuur en aan nieuwe technologie.

Ook op andere punten deden de Republikeinen concessies. Zo wordt vooralsnog niet gesneden in uitgaven voor medisch onderzoek en infrastructuur, en zagen de Republikeinen er voor het moment van af subsidies aan vrouwenklinieken van de organisatie Planned Parenthood te schrappen. Ook een dreigement van de regering-Trump om geld weg te halen bij zogenoemde sanctuary cities, die geen informatie over illegale immigranten doorspelen aan de federale overheid, wordt vooralsnog niet uitgevoerd. En milieuwaakhond Environmental Protection Agency, dat Trump financieel wil uitkleden, blijft voor de rest van het jaar gespaard.

Democraten, wier steun nodig is om de begrotingswet door het Congres te krijgen, toonden zich dan ook tevreden over het akkoord. „Deze overeenkomst is goed voor de Amerikaanse bevolking en haalt de dreiging van een overheidssluiting van tafel”, zei Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat.
Schumer, senator namens de staat New York, bedong miljoenen extra om de beveiliging van de Trump Tower in Manhattan te betalen. New York en Florida krijgen samen 61 miljoen dollar extra voor de beveiliging van de Trump Tower en Mar-a-Lago, het buitenverblijf van de president.

Conservatieve Republikeinen, die overheidsuitgaven willen terugdringen, waren teleurgesteld. „Ik denk dat je zult zien dat conservatieven reële bezwaren hebben tegen deze wet”, zei Jim Jordan, lid van het Huis van Afgevaardigden namens de staat Ohio, tegen CNN. „We hebben tegen kiezers gezegd dat we de strijd zouden aangaan op het gebied van deze kwesties, en nu ziet het ernaar uit dat we dat niet gaan doen.”

Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, prees de overeenkomst. Na de mislukking van het Republikeinse plan om Obamacare af te schaffen was hij erop gebrand een eerste overheidssluiting sinds 2013 af te wenden. Het akkoord speelt volgens Ryan in op „de belofte van president Trump om onze defensie opnieuw op te bouwen voor de 21ste eeuw en onze nationale grenzen te versterken”.

Volgende ronde wordt moeilijker

Wegens steun van Democraten en gematigde Republikeinen is instemming met het plan door het Congres echter zo goed als zeker. Het moet voor vrijdagavond middernacht worden goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden en de Senaat en getekend door Trump om een overheidssluiting te voorkomen.Eind vorige week namen beide partijen al een maatregel aan om de overheid een week lang draaiende te houden terwijl de laatste hand aan het akkoord werd gelegd.

Nu de onderhandelingen over het huidige begrotingsjaar , die eigenlijk vorig najaar al hadden moeten zijn afgerond, zijn voltooid, wordt de blik verlegd naar de onderhandelingen over het begrotingsjaar 2018, dat op 1 oktober ingaat. Verwacht wordt dat die een stuk moeilijker worden. Zo zal Trump opnieuw geld eisen voor de bouw van een grensmuur, bevestigde hij zaterdag in een toespraak op zijn honderdste dag als president. De Democraten hebben al aangekondigd zich daartegen te zullen blijven verzetten. Dit najaar wordt het menens met het vooruitzicht van een overheidssluiting.