‘DNA moet opvraagbaar zijn’

bio-banken

Opsporingsautoriteiten moeten volgens het kabinet bij ernstige delicten toegang krijgen tot de bio-banken van ziekenhuizen.

Foto iStock

In het geval van misdrijven waar minstens acht jaar gevangenisstraf of meer op staat – zoals verkrachting of moord – zouden opsporingsdiensten uit DNA-materiaal van ziekenhuizen moeten kunnen putten. In een concept wetsvoorstel van demissionair minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) krijgt Justitie onder voorwaarden toegang tot lichamelijk materiaal. Zo moet er een concrete verdenking zijn. Het doorzoeken van een zogeheten ‘biobank’ op een match met DNA uit sporen mag binnen het wetsvoorstel niet. Justitie moet daarnaast groen licht krijgen van de rechter.

Iedere werkdag wordt bij duizenden patiënten onderzoek gedaan naar lichaamsmateriaal, bijvoorbeeld met bloedprikken of uitstrijkjes. Het Rathenau Instituut schatte in 2009 dat lichamelijk weefsel van 14 miljoen mensen wordt bewaard in bio-banken. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen is kritisch over het wetsvoorstel . „Voor patiënten moeten ziekenhuizen een veilige haven zijn, ongeacht om wie het gaat”, aldus een woordvoerder. Volgens hem zijn ziekenhuizen „niet ingericht [...] voor opsporing”,

Volgens Jeroen Soeteman, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten, is het „de moeder van alle slechte wetsvoorstellen”. Hij vreest een hellend vlak. „Het zet de deur open voor toegang tot DNA van alle burgers. Het gaat nu om ernstige delicten, maar ik verwacht een steeds lagere ondergrens voor justitie.”

Schippers wil met het wetsvoorstel burgers meer zeggenschap geven over wat er met hun lichaamsmateriaal gebeurt, met een uitzondering dus voor strafrechtzaken. Tot eind juni kunnen privacy-voorvechters en belangenverenigingen reageren. Ook moet het wetsvoorstel nog langs de Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van de regering, voordat het naar de Tweede Kamer gaat.