Vliegtuig regering is 18 miljoen te duur

Nieuw regeringstoestel

Kabinet zag om onduidelijke redenen af van koop Airbus, die goedkoper was dan Boeing.

Boeing Business Jet

Nederland betaalt bijna 18 miljoen euro te veel voor het nieuwe regeringsvliegtuig. De keuze voor een Boeing 737 Business Jet is gemaakt op onduidelijke gronden. Een veel goedkoper toestel van de concurrerende vliegtuigfabrikant Airbus is afgewezen. Anders dan Boeing voldeed Airbus aan de wens die de regering vooraf had gesteld aan de prijs. Het toestel van Airbus kon ook eerder worden geleverd. Dat blijkt uit informatie van betrokkenen en documenten die door NRC zijn ingezien.

Lees hier het achtergrondverhaal: Was het om de koning dat kabinet dure Boeing koos?

Het nieuwe regeringsvliegtuig, een BBJ van de Amerikaanse vliegtuigfabrikant Boeing, kost 92,7 miljoen euro. Omdat het oude regeringsvliegtuig, een Fokker 70, is verkocht voor 3,7 miljoen euro, komen de vervangingskosten op 89 miljoen euro. De regering wilde niet meer dan 90 miljoen euro uitgeven.

De Europese vliegtuigbouwer Airbus bood een vergelijkbaar vliegtuig, dat nieuwere technologie gebruikt, aan voor rond de 75 miljoen euro.

Airbus Corporate Jets bood de ACJ319 aan met twee verschillende motoren. In beide gevallen was de prijs van het ‘kale’ vliegtuig circa 50 miljoen euro. Inbouwen van het cabine-interieur, dat bij privévliegtuigen altijd maatwerk is, kostte nog eens 25 miljoen euro.

Tegenover de bijna 93 miljoen voor de Boeing staat dus 75 miljoen voor de Airbus. Bij beide prijzen gaat het om een sober ingericht vliegtuig, geschikt voor 24 passagiers en zeven bemanningsleden.

Het prijsverschil is opmerkelijk omdat het kabinet steeds heeft gezegd dat de prijs van het nieuwe regeringsvliegtuig belangrijk is. De oplossing moest „zo kostenefficiënt mogelijk” zijn. Daarom streefde het kabinet aanvankelijk naar een tweedehands toestel, iets wat in luchtvaartkringen tot verbazing leidde. Het is zeer ongebruikelijk dat een regering kiest voor een gebruikt vliegtuig voor het staatshoofd.

Daar komt bij dat de aanbesteding van het regeringsvliegtuig veel vragen oproept. Het is onduidelijk waarom minister Schultz (Infrastructuur en Milieu, VVD) ervoor koos om uitsluitend met Boeing te onderhandelen, nadat de vier inschrijvingen ongeldig waren verklaard. Haar uitleg hierover in antwoord op Kamervragen is zeer summier. Ook nadere vragen van NRC wil het ministerie niet beantwoorden, onder verwijzing naar de Aanbestedingswet.

De onduidelijke procedure bevestigt de indruk dat de keuze voor Boeing al in een vroeg stadium is gemaakt. Nog voor de start van de aanbesteding werd vorig jaar bekend dat koning Willem-Alexander een zogenoemde type rating voor de B737 gaat halen. Hij is gastvlieger bij KLM en heeft een brevet voor het oude regeringsvliegtuig.

Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst staat de omscholing van de koning los van het nieuwe regeringsvliegtuig.