Miljard euro extra voor de wetenschap

Onderzoek leidt alleen tot groei als je marktleider bent

Foto iStock/Bewerking NRC

De wetenschappers Clevers, Dijkgraaf en Feringa vragen een miljard euro extra voor wetenschappelijk onderzoek (NRC 21/4). Op hun argumentatie valt het nodige af te dingen. Ze baseren hun betoog op de stelling dat nationale onderzoeksinspanningen tot economische groei in eigen land leiden. Die opvatting is echter achterhaald door de globalisering. Daardoor zijn alleen bedrijven die wereldwijd marktleider in hun sector zijn nog in staat om de nieuwste technisch-wetenschappelijke vondsten te benutten. Alleen zij kunnen een kasstroom genereren die groot genoeg is om de enorme ontwikkelingskosten en (vooral) de investeringen in productiefaciliteiten op te brengen. Dit is de reden waarom de Nederlandse multinationals niet meer kunnen meedoen (maar bijvoorbeeld ASML wel). Onze multinationals kunnen de nieuwste kennis sowieso nauwelijks meer absorberen, doordat zij de afgelopen decennia juist hun research-intensieve activiteiten grotendeels hebben afgestoten en hun onderzoekscapaciteit hebben ontmanteld. Industrialisatie via startups biedt geen oplossing: de weinige die technisch slagen, worden overgenomen door grote, zonder uitzondering buitenlandse bedrijven die wel marktleider zijn. De economische baten en de werkgelegenheid verdwijnen dan naar andere delen van de wereld.