Filippijnen verbieden nieuwe mijnbouw als ‘gift van liefde’

Mijnbouw

De Filippijnse strijd tegen de mijnbouwsector kan wellicht waarnemend Milieuminister Regina Lopez haar baan kosten.

Mijnwerkers in het zuiden van de Filippijnen dekken een berg nikkel af met zeil. Foto Erik De Castro/REUTERS

„Ik ga niet het risico lopen dat ik het niet voor elkaar krijg.” Met die woorden deelde Regina Lopez, de de Filippijnse waarnemend minister van Milieu, vlak voor het weekend haar laatste klap uit aan de Filippijnse mijnindustrie.

Dit keer betreft het een verbod op nieuwe mijnen in de openlucht, zogenoemde dagbouwmijnen. Het zou zomaar eens de laatste maatregel kunnen zijn die Lopez neemt. Woensdag stemt een speciaal comité van het Congres over haar voordracht. Maar met de felle campagne die Lopez de afgelopen maanden voerde tegen vervuilende mijnbouwers, heeft ze machtige vijanden gecreëerd in een land dat meer dan welk ander land ter wereld nikkel exporteert.

Regina Lopez. Foto Rolex Delapena/EPA

Lopez, voor haar politieke carrière een bekende milieuactivist, werd vorige zomer aangesteld door president Rodrigo Duterte. Een minister hoeft in de Filippijnen niet te wachten op goedkeuring van het Congres en dat deed Lopez dan ook niet. Zo kondigde ze in februari aan 23 van de in totaal 41 mijnen in de Filippijnen te sluiten, en van nog eens vijf andere hun vergunning tijdelijk in te trekken. Lopez beschuldigde de bedrijven, samen goed voor ongeveer de helft van de nikkelproductie in de Filippijnen en zo’n 8 tot 10 procent wereldwijd, ervan milieuwetten aan hun laars te lappen. Ook haalde ze een streep door 75 contracten voor nieuwe mijnen, waaronder het plan voor een enorme goud- en kopermijn op Mindanao ter waarde van omgerekend 5,4 miljard euro.

Verkleurde rivieren

Lopez, die haar persconferenties graag geeft met beelden van door nikkelvervuiling verkleurde rivieren op de achtergrond, noemde het een ‘gift van liefde voor het Filippijnse volk’.

Het gevolg: de prijs van nikkel schoot tijdelijk omhoog. Analisten verwachten dat dit weer gebeurt, mocht het Congres haar voordracht woensdag goedkeuren.

Niet geheel verrassend is de Filippijnse mijnindustrie, met een geschatte jaaromzet van in totaal 70 miljard Filippijnse pesos (zo’n 1,3 miljard euro), fel tegen Lopez’s benoeming. Zo noemde Ronald Recidoro, de vice-voorzitter van de koepelorganisatie voor mijnbouwers, het beleid van Lopez tegenover lokale media „absurd” en „vooringenomen”.

Volgens de lobbyclub dreigen 1,2 miljoen mensen hun baan te verliezen, de Filippijnse overheid houdt het op 234.000. Vooralsnog zijn de mijnen die Lopez wil sluiten nog open, de bedrijven zijn naar de rechter gestapt.

Bondgenoot Duterte

De minister krijgt ook veel steun. Onder meer van de kerk en milieuactivisten, maar haar belangrijkste bondgenoot is Duterte. De president, die mijnbedrijven laatst nog voor ‘hoerenzonen’ uitmaakte, heeft de besluiten van Lopez tot nu toe openlijk gesteund. Sterker nog: volgens Duterte hebben de Filippijnen de mijnindustrie helemaal niet nodig. Onlangs beschuldigde hij mijnbedrijven er zelfs van de campagnes van zijn politieke tegenstanders te financieren om hem te ‘destabiliseren’.

„Denken jullie dat jullie met de milieuschade kunnen leven vanwege de 70 miljard pesos of vanwege hun contributie aan jullie campagnefondsen?”, citeerde persbureau Reuters hem. Op welke bedrijven hij doelde, werd niet duidelijk.

Toch is het niet zeker of de steun van president Duterte voldoende zal zijn. In maart stelde het comité een stemming over de positie van Lopez nog uit.

Zelf zei de minister zich zorgen te maken over „de banden” die sommige leden hebben met de mijnindustrie. Zo is de familie van het prominente congreslid Ronaldo Zamora eigenaar van Nickel Asia Corp, een van de twee grootste nikkelproducenten in de Filippijnen (omzet in 2015 omgerekend 280 miljoen euro). Dochterbedrijf Hinatuan Mining Corporation, geleid door Zamora’s broer, staat op de lijst van de 23 mijnen die Lopez wil sluiten. Tijdens een zitting over haar benoeming wendde Lopez zich tot Zamora (bekijk hier de beelden) en zei: „Je zou je broer moeten vertellen dat hij een berg heeft vermoord”.