Vito Acconci schokte met zijn performances over privacy

Vito Acconci (1940-2017) was een van de groten van de performancekunst. Zijn masturbatie-act schokte het publiek in de jaren zeventig.

Vito Acconci, Soap & Eyes, (1970) Foto Studio Vito Acconci

Performancekunstenaar Vito Acconci, die donderdag op 77-jarige leeftijd overleed, was de bedenker van een van de meest geruchtmakende performances uit de jaren zeventig: Seedbed (1972). Zoals veel performancekunstenaars uit die tijd zette Acconci zijn eigen lichaam in als materiaal. In dit geval lag hij onzichtbaar verstopt onder een houten podium in de Sonnabend Gallery in New York, en masturbeerde hij dagenlang. Zijn fantasieën over de bezoekers die boven zijn hoofd liepen, schalden versterkt door de galerie.

Seedbed (1972). Foto Studio Vito Acconci

Vita Hannibal Acconci (New York, 1940) was zijn carrière begonnen als experimenteel dichter. In 1969 stapte hij over op performance en werd hij al snel een van de belangrijkste vertegenwoordiger van de zogenaamde ‘body art’. Vaak waren die optredens seksueel beladen en kaartten ze thema’s als privacy aan. Voor één van zijn bekendste werken, Following Piece uit 1969, volgde hij voorbijgangers op straat, net zo lang tot ze hun voordeur binnen gingen.

In de jaren tachtig verlegde Acconci zijn interesse naar architectuur en permanente installaties. Hij ontwierp meubels, bouwde prototypes voor huizen en legde tuinen aan. In 1988 richtte hij de Acconci Studio op, en legde hij zich toe op de meer theoretische kant van design en architectuur.

Ook in zijn werken voor de openbare ruimte speelde het thema van publiek versus privé altijd een grote rol. Zo bouwde hij in 2003 in de Oostenrijkse stad Graz een brug die tegelijk als theater, café en speeltuin dient. In Den Haag boog Acconci zich in 1993 over het Laakhavengebied, en de nieuwbouw van de Haagse Hogeschool. Zijn ‘Park in het Water’ is nog altijd te vinden achter station Hollands Spoor.

Acconci is van grote invloed geweest op de performancekunst en is meermalen door zijn collega’s geëerd als de pionier van het genre. In 2005 voerde Marina Abromovic Seedbed op in het Guggenheim Museum in New York, als onderdeel van haar tentoonstelling Seven Easy Pieces. Kunstenaars Mike Kelley en Paul McCarthy brachten in 1995 hun ode aan Acconci in hun video Fresh Acconci, waarin ze zijn belangrijkste werken nog eens dunnetjes overdeden.

Acconci’s weduwe, Maria Acconci, is van plan een kunstcentrum op te richten dat gewijd is aan het werk en het archief van haar man.