Column

De voordelen van een flink eind wandelen

Je had Corrie, doktersassistente. Ze was 57 jaar, 1 meter 65 lang en ze woog 69,5 kilo – iets te veel. Als ze niet bang was om dikker te worden, zou ze graag stoppen met roken. Een collega van haar, altijd slank, kwam 15 kilo aan. En je had Willem, een gepensioneerde personeelsfunctionaris. Hij was 63 jaar, 1 meter 91 lang en hij woog 80 kilo. Tot voor kort rookte hij een pakje per dag. Vandaar waarschijnlijk zijn hoge bloeddruk: 156 over 109. Corrie en Willem hadden allebei te veel cholesterol in hun bloed, slecht cholesterol, de soort waar je vaten van dichtslibben. Ook de 28 andere mensen uit het onderzoek waar ze aan meededen hadden hoge cholesterolwaarden en vaak een hoge bloeddruk. En al zaten er geen Henry Keizers tussen, bij de meesten zag je verrassend veel vet als ze hun kleren uittrokken.

Ik dacht aan ze toen ik vrijdag in deze krant het opinieverhaal van drie huisartsen las. Overgewicht, obesitas, diabetes, reuma, maag-, darm-, lever-, hart- en vaatziekten – al dat lijden, schreven ze, zou fors kunnen verminderen als er beter gegeten en meer bewogen werd. Paprika in plaats van pillen.

Dat onderzoek waar ik het over had was van de internist Frank Visseren uit het UMC Utrecht en het ging over de effecten van lopen op de gezondheid. Gewoon veel lopen, wat bijna iedereen dagelijks deed toen er nog geen auto’s waren. Corrie en Willem en die 28 andere mensen liepen die zomer een deel van de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela in Noord-Spanje en aan het eind werden ze opgewacht door Visseren en zijn assistenten. Toen die klaar waren met prikken, meten, wegen en vergelijken bleek de tailleomvang van de deelnemers gemiddeld twee centimeter te zijn geslonken, wat kon wijzen op minder (gevaarlijk) vet in de buik. De cholesterolwaarden waren met 20 procent gedaald. „Waanzinnig”, zei Frank Visseren. Vooral omdat er onderweg elke avond enorm was gegeten en gedronken. Grote borden spaghetti, friet en vlees. Liters bier en wijn erbij. Taart na. „En nooit groente”, zei Corrie. „Geen tomaat gezien.” Die wandeltocht was eigenlijk een kroegentocht geweest. „Alleen lagen de kroegen wat ver uit elkaar.”

Hoe goed groente voor je is, is niet eens zo gemakkelijk te bewijzen. Maar bewegen, daarvan zijn de voordelen nu echt wel bekend. Ook bekend: grote verbeteringen in de volksgezondheid krijg je alleen door maatregelen die voor iedereen gelden en waar je zelf niet over hoeft na te denken. Schoon drinkwater. Riolering. Vaccinatie. Hoe kun je mensen meer laten lopen of fietsen? Ik zeg: begin met een parkeerverbod in binnensteden en dorpskernen. Dat het normaal wordt om voor afstanden van twee, drie kilometer níét in de auto te springen. Ziet er ook veel beter uit, straten zonder blik.

Jannetje Koelewijn vervangt deze week Jutta Chorus