Bij Vitesse valt alles vlak voor het jubileum op zijn plek

Bekerfinale

Vitesse en AZ maakten geen voetbalfeest van de finale om de KNVB-beker. Maar Arnhem zal het een zorg zijn. Eindelijk is Vitesse verlost van een obsessie. Dankzij een matchwinner die onderdeel werd van de geschiedenis.

Foto Olaf Kraak/ANP

De champagne drupt aanvoerder Guram Kashia dun door de baard, kort nadat hij als eerste Vitessenaar ooit een trofee van betekenis boven zijn hoofd heeft mogen tillen. „Alleen familie, een paar vrienden weten hoe hard ik hier voor gewerkt heb”, zegt hij. In de Kuip, waar dit jaar hard met obsessies wordt afgerekend, won Vitesse zondagavond de beker tegen de klippen op in een zeer matige finale die alleen in Arnhem zal beklijven: 2-0.

Twitter avatar MijnVitesse Vitesse #Vitesse schrijft historie door het winnen van de KNVB beker!! #azvit #makehistory

Timing om van te watertanden

Een timing om van te watertanden, twee weken voor de club het 125-jarig jubileum viert. Het was de dominante verhaallijn voorafgaand aan de bekerfinale tussen AZ en Vitesse, en achteraf eigenlijk ook. In 125 jaar geen prijs, hoe bestaat het? „We zijn nu onderdeel van de clubgeschiedenis geworden”, zegt Kashia zondagavond in de badjas van de bekerwinnaar. Het woord ‘proud’ ligt hem in de mond bestorven.

Hij kwam op de slippen van pseudo-clubeigenaar Merab Jordania naar Nederland, sprak geen woord over de grens en at fastfood als ontbijt. Het was september 2010 toen Guram Kashia met zijn tas over de schouder bij het Bilderberghotel zich afvroeg waar hij in hemelsnaam aanbeland was. Een wording tot publiekslieveling en, zoetjesaan, clubicoon lag niet voor de hand. Geen heel groot talent, wel uitgerust met een gestaalde geest en gevoel voor dramatiek. Kashia roept dingen als: „Ik wil sterven voor deze beker.”

Maar och, wat leek de triomf ver weg toen de bal eenmaal rolde, zondagavond in de Kuip. Met man en macht werd afgelopen week op een industrieterrein in Arnhem gewerkt aan een doek met de tekst: ‘The Eagle has Landed’. Kashia had meegeholpen met schilderen – dan zou het, redeneerde hij in Voetbal International, nog meer een kick geven bij het betreden van het veld. Maar bij het ontrollen scheurde het doek van ellende in stukken uiteen en toen de spelers hun hoofd uit de tunnel staken, was nog weinig over van het dundoek. Weg kick. Vitesse, de ploeg, kwam al even onsamenhangend voor de dag. Kashia: „Of we druk voelden? Heb je de eerste helft gezien?”

Van Wolfswinkel in de tang

In de schulp gekropen nadat AZ-krachtpatser Derrick Luckassen een vrije trap op de lat krulde in de openingsminuten. Vitesse’s vormgever Lewis Baker gebaarde wel vanaf het middenveld, maar kon met zijn geoefende wreef niet sturen. Aanvallers Nathan de Souza en Milot Rashica waren figuranten op de flank, spits Ricky van Wolfswinkel zat in de tang bij de mannetjesputters van AZ. Spits in Alkmaarse dienst Wout Weghorst was dichtbij de 1-0 na twintig minuten: mooie aanval, net naast.

Het was niet veel. En als het iets was, was het AZ. Vitesse-coach Henk Fraser kraakte zijn ploeg in de rust wegens een stuitend gebrek aan lef, en de tweede helft gaf die tekenen van verbetering. Maar nog steeds strookte het niet met het spelbeeld toen in de tachtigste minuut Van Wolfswinkel de beker voor Vitesse binnen handbereik bracht. De spits die door trainer Aad de Mos ooit „Marco van Basten-achtige trekjes” werd toegedicht, kende een grillig carrièreverloop: acht jaar, zes clubs, vijf landen, vijftien coaches. Bij Vitesse, terug op het oude nest, is hij nu levende clubgeschiedenis geworden. Voor altijd verbonden aan de beker die een centraal plekje krijgt in een prijzenkast die volgens Arnhemse grappenmakers nooit gebouwd was in de Gelredome.

Het duurde tot tien minuten voor tijd eer een bruikbare bal zijn kant op kwam, maar Van Wolfswinkel deed zijn werk en liep op aangeven van Milot Rashica de 1-0 binnen. De 2-0, even later, was een beauty. Vlaar werd in een vloeiende voetbeweging uitgekapt, de bal met een krul de verre hoek in gestuurd. Geel-zwart vond elkaar op de tribune in euforische omhelzing.

Lees hier het verhaal van Marcel van Roosemalen over Vitesse: Wint Vitesse voor het eerst de bekerfinale?

Ach, Vitesse. Uit 1892, diepgeworteld in het Nederlands voetbal. Met een stadion, Gelredome, dat de club zit als een te ruime jas. Bekerkoorts infecteerde Arnhem. Kashia: „Wekenlang klampten mensen me aan: win die beker! Ook mensen die nooit voetbal kijken.” En hoe zat dat met eigenaar Aleksandr Tsjigirinski? De mysterieuze miljardair die – om hem moverende redenen – al honderd miljoen euro in Vitesse stak en nu een KNVB-beker op zijn schoorsteenmantel mag zetten. De clubwoordvoerder bezwoer voor de wedstrijd dat Tsjigirinski in Moskou rechtstreeks meekijkt. „De spelers wil ik graag zeggen dat bekers winnen het allerbelangrijkste is voor de club en voor de spelers zelf”, liet de Rus optekenen in een brief die De Gelderlander dit weekend publiceerde.

Georgische stroman

Wel aanwezig in de Kuip: supporter Maasbert Schouten, die zijn meerderheidsbelang in de club in 2010 overdeed aan een Georgische stroman. De rest is geschiedenis: Jordania nam de club over met het geld van de Rus Tsjigirinski – tot de geldverkwisting de spuigaten uitliep en de Georgiër werd verstoten uit het clubbestuur. Chelsea-huurlingen kwamen en gingen, maar aan de subtop kon Vitesse zich niet onttrekken. Ja, ranglijstaanvoerder halverwege het seizoen 2012-2013, onder Fred Rutten. Daarna voetbal om je vingers nu en dan bij af te likken onder Peter Bosz. Nooit saai.

Eigenlijk werd het dit seizoen pas weer eens gewoontjes. Gewoon zesde, gewoon wisselvallig. Net nu Vitesse normaliseert onder Fraser, wint de club de prijs waar het al een eeuwigheid naar uitkeek. Volgend seizoen groepsfase Europa League is de oorlogsbuit. Kashia: „Als je me vanavond dronken aantreft in de stad, moet je het me maar niet kwalijk nemen.”