Macedonische parlement verandert in een slagveld

Macedonië

In Skopje werd donderdag het parlement bestormd. Stevent Macedonië af op nieuwe politieke en etnische conflicten?

De EU en de VS hebben met grote bezorgdheid gereageerd op de bestorming, donderdagavond, van het parlement in de Macedonische hoofdstad Skopje. Met de bestorming kwam een al langer sluimerend conflict tussen de rechtse regering en de oppositie tot een gewelddadige uitbarsting. Oppositieleiders liepen met bebloede gezichten rond, een vrouwelijke volksvertegenwoordiger werd ruw bij de haren gegrepen voor het oog van de camera en bureaustoelen vlogen door de lucht.

„Bijzonder verontrustend en erg triest”, reageerde de Hoge Buitenlandvertegenwoordiger van de EU, Federica Mogherini, op de bestorming door aanhangers van de nationalistische VMRO-DPMNE. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Sigmar Gabriel, sprak over een „onacceptabele” gang van zaken. Herhaling zal leiden tot het „sluiten van de deur” naar de EU, dreigde hij.

Sinds onderhandelingen in 2001 een einde maakten aan een gewapend conflict tussen etnisch Albanese milities en ordetroepen, leek Macedonië vooruitgang te boeken. In 2005 werd het kandidaat voor EU-toetreding. Maar de afgelopen twee jaar belandde het opnieuw in een diepe politieke malaise.

De crisis ontstond nadat de oppositie in 2015 aanwijzingen publiceerde dat de VMRO-regering betrokken was bij wijdverbreide afluisterpraktijken, verkiezingsfraude en het toedekken van moord. Terwijl aanklagers de aantijgingen onderzoeken, behaalden de socialistische SDSM en een aantal etnische Albanese partijen bij verkiezingen in december 2016 genoeg zetels voor een nieuwe meerderheidscoalitie.

De verkiezing van het etnisch Albanese oppositielid Talat Xhaferi donderdagavond geldt als stap in de richting van de vorming van een nieuw kabinet. Maar regeringspartij VMRO probeert een regeringswisseling met alle middelen te verijdelen. Daarbij komen ook de tegenstellingen tussen etnische Macedoniërs en Albanezen opnieuw op scherp te staan. Die laatste zijn een minderheid in Macedonië, maar een meerderheid in buurlanden Albanië en Kosovo.

Volgens VMRO zou de voorgestelde coalitie van linkse en Albanese partijen, die grote concessies belooft inzake taalrechten voor de Albanese minderheid, het landsbelang schaden. Voor de, deels gemaskerde, VMRO-gezinde hooligans was de verkiezing van de eerste Albanese parlementsvoorzitter het signaal om het parlement binnen te stormen.

De VMRO beschuldigt de oppositie van een „poging tot staatsgreep”