Commentaar

De rest wordt niet minder vermoeiend, mister President

Donald Trump klaagde afgelopen week dat het presidentschap zwaarder was dan hij van tevoren had verwacht. Dat zou komisch zijn, als het niet zo tragisch was. Analisten die eerder het „einde van de Amerikaanse eeuw” voorspelden, lijken daarin nu door het verschijnsel-Trump bevestigd te worden. Hierbij gaat het niet om het einde van de Verenigde Staten als wereldmacht, maar als universeel model voor vrijheid, rechtsstatelijkheid en eerlijkheid, zoals The Atlantic onlangs constateerde.

Het valt vooral op hoeveel Trump in zijn eerste honderd dagen niet heeft gerealiseerd van al zijn verkiezingsbeloften. Sinds Franklin D. Roosevelt zijn New Deal presenteerde door in de honderd eerste dagen van zijn presidentschap met vijftien nieuwe wetten de Grote Depressie te lijf te gaan, heeft geen nieuwe president zo weinig voor elkaar gebracht als Trump. Een eind aan de verguisde Obamacare? Door zijn eigen partij getorpedeerd. Trumpcare, dat op dit moment wordt opgetuigd, lijkt een zelfde lot beschoren. Een halt toeroepen aan immigratie uit zogenaamd verdachte moslimlanden? Door de federale rechters geblokkeerd. Die Grote Muur die de illegale immigratie uit Latijns-Amerika zou stoppen? Uit het zicht verdwenen.

En mocht hij er ooit toch komen, dan mogen Amerikaanse belastingbetalers ervoor opdraaien en niet de Mexicanen, zoals Trump ooit pochte. De lijst kan naar believen worden uitgebreid.

Lang is ook de lijst met blunders van formaat. Te beginnen met de misgrepen die Trump deed bij het benoemen van sleutelpersonen in zijn eigen omgeving. Zoals de affaire rond de inmiddels verdwenen veiligheidsadviseur Michael Flynn en de minister van Justitie Jeff Sessions, die in opspraak kwamen door hun nauwe contacten met Moskou nog voordat Trump was aangetreden. De consequentie is overigens dat een verse start van de zwaar verziekte Amerikaans-Russische relaties buiten zicht is verdwenen.

Dan was er de bijzonder omstreden benoeming van de bestuurlijk totaal onervaren stokebrand Steve Bannon in de Nationale Veiligheidsraad. Bannon heeft het veld moeten ruimen en in de Nationale Veiligheidsraad wordt de dienst weer uitgemaakt door meer ervaren krachten. Afgewacht moet worden of deze haviken voor vrede en geopolitiek evenwicht gaan zorgen. Een salvo kruisraketten, onder gezag van generaal McMaster op een Syrisch luchtmachtbasis afgevuurd, is nog geen Midden-Oostenbeleid. En met een flottielje richting Noord-Korea wordt de balans in het Verre Oosten eerder verstoord dan hersteld.

Trump staat met zijn combinatie van onberekenbaarheid, zelfoverschatting, sentimentaliteit en hardheid garant voor nog veel onaangename verrassingen. De Amerikanen en de rest van de wereld lijken zich te schikken naar de nieuwe realiteit. Zo wordt Bondskanselier Angela Merkel geprezen als ze erin slaagt de dochter van de president te verleiden om haar land te bezoeken. En zo besloot de IMF in het licht van het nieuwe protectionisme van America First niet meer te zeer aan te dringen op vrijhandel. Ook op thema’s als klimaat en milieu vallen compromissen te verwachten. Een beetje als het cynische ‘snafu’, situation normal, all fucked up, waarmee Amerikaanse militairen destijds de toestand in Vietnam kenschetsten.

Maar deze puinhoop is niet het nieuwe normaal. Nu de eerste honderd dagen voorbij zijn, begint Trump vandaag aan de rest van zijn presidentschap. Aan alle anderen de opdracht de schade die hij aanricht zo beperkt mogelijk te houden.