Column

Sparta’s seksbom

Onderweg naar Spangen komen we toevallig Johan Derksen tegen. Kunstenaar Hans Citroen rommelt in zijn mapje met papieren en haalt een foto tevoorschijn van voetballegende Frans de Munck met Jayne Mansfield, terwijl de blonde seksbom de doelman van DOS (bijnaam: de Zwarte Panter) vol op de mond kust. „Hier, voor jou,” zegt Citroen, waarna de heren eerst de haardracht van De Munck en dan de borstomvang van de filmdiva doornemen. Maar we zijn op weg naar Spangen voor het verhaal over een heel andere foto van Mansfield, in 1957 op dezelfde plek en middag genomen. En door Citroen bewerkt tot een „lichtvoetig herinneringsmonument”, zoals hij zijn ‘kunstwerk’ noemt. Op een billboard van twee bij vier meter hing deze foto jarenlang aan de buitenmuur van een basisschool schuin tegenover Het Kasteel, daar waar nu alleen nog wat lijmresten zichtbaar zijn. Op de reusachtige zwart-witafbeelding zagen we hoe Jayne Mansfield tijdens haar promotietour door Nederland de aftrap gaf voor de wedstrijd Sparta-DOS. Op pumps, in een luchtig jurkje en met handschoentjes aan, stond ze daar wat onhandig op de middenstip van Het Kasteel.

De aftrap verliep zoals verwacht. „Een raar puntertje was het, een echte wijventrap,” lacht Citroen, die er overigens zelf niet bij was, want als Hagenaar toen nog fan van ADO. Maar het preutse Nederland, waar de helft van de inwoners bij wijze van spreken nog in klederdracht liep, verloor volgens de kunstenaar haar onschuld met de komst van de Amerikaanse filmdiva. Een dag om nooit vergeten, wat hem betreft, maar met desastreuze afloop. Nadat Mansfield in de Waalhaven het moreel van de manschappen van een Amerikaans vliegdekschip had opgekrikt, botsten de Amerikanen bij het verlaten van de haven pardoes op een ander schip. En de wedstrijd van Sparta tegen DOS liep uit op een dramatische 1-7, nadat ze met een onverwachte kus ook nog eens het hoofd van Sparta-aanvoerder Rinus Terlouw op hol had gebracht. Begrijpelijk, want „met een stijve lul ken je niet voetballen,” zei Jules Deelder er ooit over, die toen overigens wel op de tribune zat.

Een dag om nooit vergeten, wat hem betreft, maar met desastreuze afloop

Voor Sparta was het volgens Citroen – ondanks die afschuwelijke nederlaag – een historisch moment. Het is voor hem dan ook onbegrijpelijk dat het billboard vorige maand zonder enig overleg is weggehaald. Heel even was hij bang dat de vrome moslimgemeenschap in Spangen erachter zat, maar dat wordt door gemeenteambtenaren ten stelligste ontkend. De foto met omlijsting zou tijdens een storm zijn losgeraakt en een „mogelijk gevaar vormen voor de spelende kinderen op het schoolplein”. Een zogeheten ‘gebiedsnetwerker’ heeft het laten demonteren en afvoeren. Maar waar het gebleven is? Niemand weet het. En Citroen is boos. Want al was het misschien geen gebeurtenis van grote historische waarde, dit verhaal hoort bij Sparta, bij Spangen, bij Rotterdam. Dat heet geschiedenis. Dat trek je toch niet zomaar van de muur?

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.