België stemt voor Saoedi-Arabië in vrouwenrechtencommissie - oeps

Afgelopen week werd Saoedi-Arabië gekozen als lid in de Vrouwenraad van de Verenigde Naties. België stemde voor, al was dat volgens de regering niet de bedoeling.

Didier Reynders. Foto Julien Warnand/EPA

Was het een misverstand? Een te haastige beslissing? Of stiekem wel de bedoeling, maar wil niemand het toegeven? De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) staat onder druk om een opmerkelijk probleem: België stemde ‘ja’ in een pijnlijk dossier, terwijl iedereen het erover eens lijkt dat het ‘nee’ had moeten zijn.

De Verenigde Naties (VN) kozen afgelopen week dertien landen als nieuwe leden van de vrouwenrechtencommissie. Naast landen als Algerije, Irak, Japan en Ecuador wordt ook Saoedi-Arabië lid van de Commissie voor de Status van Vrouwen. Terwijl Saoedi-Arabië niet direct bekend staat om zijn vrouwenrechten. Het is het enige land ter wereld waar vrouwen niet mogen autorijden. Vrouwen moeten begeleid door een mannelijk familielid en bedekt de straat op, en ze hebben toestemming nodig van hun mannelijke voogd als ze willen reizen, werken of studeren. Zoals ngo UN Watch het verwoordde:

„Saoedi-Arabië kiezen om de vrouwenrechten te beschermen, is alsof je een pyromaan tot brandweerchef benoemt.”

Stemming is geheim

Nu is geheim welke van de 54 leden van de Economische en Sociale Raad wat hebben gestemd. Maar minstens 15 van de 47 stemmen ter goedkeuring moeten uit ‘democratische’ landen, waaronder België, zijn gekomen, werd al snel uitgerekend. En dus rees in België de vraag: wat hebben wij gestemd? Dat blijkt een ingewikkelde vraag, waarop het antwoord de laatste dagen evolueerde.

Woensdag onthield minister Reynders zich nog van commentaar „want de stemming is geheim”. Hij dekte zich wel alvast in door te zeggen dat hij gelooft dat alleen een dialoog met alle landen, ook die met andere opvattingen, de situatie kan verbeteren. Het komt Reynders op vragen van haast alle, ook regeringspartijen, te staan. De Parti Socialiste vroeg zelfs om aftreden.

Dat lijkt wat voorbarig. Want zoals het er nu uitziet is er een stem uitgebracht waar de regering het niet mee eens is. Absurd, maar niet abnormaal. De Belgische ambassadeur had, doordat de Verenigde Staten pas laat een stemming aanvroegen, maar enkele uren de tijd om aan Brussel een stemadvies te vragen. Het ministerie van Reynders antwoordde dat België voor een ‘ja’ ging. Diplomatiek gezien te verklaren: er waren evenveel zetels als kandidaat-landen – een stemming was dus in principe niet nodig – en België lobbyt voor een plaats in de VN-Veiligheidsraad in 2019.

Niet blij met eigen ‘ja’

Volgens de huidige regels was het niet verplicht om de minister zelf van die beslissing op de hoogte te brengen, en kon het zo gebeuren dat Reynders zelf „helemaal niet tevreden” is over deze ‘ja’ van zijn eigen mensen.

Zou het echt zo simpel kunnen zijn? In het hoofdredactioneel commentaar van de Belgische krant De Standaard twijfelen ze vrijdag aan deze verklaring: „Het is natuurlijk geen accident dat de Belgische diplomaten voor de Saudi’s stemden”, schrijft de hoofdredacteur. „Het is officieel beleid. Saudi-Arabië is al decennia onze bondgenoot en vriend, en geen executies, geen zweepslagen, geen folteringen, geen enkele van de talloze schrijvers en activisten die gevangen zitten wegens hun vrije meningsuiting, hebben dat ooit kunnen veranderen.”

De procedure waar het mis lijkt te zijn gegaan, wordt nu in elk geval aangepast, kondigde de minister aan. Dinsdag moet Reynders zich verdedigen voor de commissie Buitenlandse Zaken. Nederland stemde niet mee in de kwestie, want Nederland is momenteel niet lid van de Raad.