Column

Epische fouten

Betrokken burgers Cabaretier Jan Jaap van der Wal en schrijver Daan Heerma van Voss schrijven beurtelings een brief naar iemand die in het nieuws is.

Uwe Koninklijke Hoogheid, Uwe Excellentie, geachte Lullo Pikkestein,

Eergisteren bent u vijftig jaar oud geworden. Het was een dag die je wist dat zou komen, maar toch. Vijftig. En nee, vijftig is niet ‘het nieuwe dertig’; het is een respectabele, regale leeftijd. Nu al vier jaar lang bekleedt u een van de merkwaardigste posities in de moderne wereld; een die in het leven is geroepen in tijden van chaos en burgeroorlog, van religietwisten en milities, van onwetendheid en bijgeloof.

Inmiddels, eeuwen verder, bent u zelf een vorm van bijgeloof geworden. Wij Nederlanders zijn dol op het Koningshuis, omdat we geloven in het Sprookje dat u ons biedt. We willen dat u in een Gouden Koets rijdt, dat u in een paleis woont, we willen parades en rode lopers. We willen dat u alles bent wat wij niet mogen zijn. Tegelijk tikken we, calvinistisch als we zijn, u maar al te graag op de vingers. Is de negen ton die u, quasiprofessioneel koekhapper, jaarlijks opstrijkt niet een beetje veel? En hoe zat dat met dat huis in Mozambique? En wat heeft papa Máxima nou precies uitgespookt?

Het mag een wonder heten dat u niet schizofreen geworden bent: u wordt nagestaard als een godheid maar beoordeeld als mens. U bent uitverkorene en gevangene ineen. Afgelopen woensdag, toen u werd geïnterviewd door Wilfried de Jong, bekroop me een vreemd gevoel; pas na een tijdje begreep ik dat het medelijden was. Ja, ik had medelijden met u, de koning. U durfde niet te vertellen welke boeken u niet graag las, u was zo bang voor de donkere magie van het woord ‘holocaust’ dat u het uitsprak als ‘holle kast’. Maar waar bent u precies bang voor?

Het mag een wonder heten dat u niet schizofreen geworden bent: u wordt nagestaard als een godheid maar beoordeeld als mens

Uit onderzoek van deze krant blijkt dat 63 procent van de Nederlanders u beschouwt als menselijk. Nu de overige 37 nog, die er kennelijk nog altijd rekening mee houdt dat u een dier, een godheid of een mythe bent.

Laat er geen misverstand over bestaan, u bent een mens. Een moderne koning hoeft zijn land niet te leiden, hij kent geen droit divin, en hij is niet onfeilbaar. We weten al jaren dat het koningschap bol staat van de leugentjes en de banale staaltjes hypocrisie. U met uw rokersgebit die het belang van gezond leven benadrukt, u die zegt dat matiging een deugd is, terwijl u in profielen wordt geroemd om uw overgave op het gebied van bitterballen. Alstublieft, mijn lieve koning, koester uw eigenheid, buit haar uit. Doe Van Kooten en De Bie nog veel vaker na. Rijd lekker in die milieu-onvriendelijke bak van u. Probeer de brutaliteit die u als kind bezat terug te vinden. En: wees emotioneel. Toen De Jong u vroeg naar uw overleden broer, zagen we een glimp van uw gevoeligheid; een trillende kin, strakke lippen. Ik zag een man die vocht om niet door zijn emoties overmand te worden; een man die worstelde en bovenkwam. Een koning die ons tot voorbeeld strekte, een koning die ik bewonderde.

Voor een land als het onzebent u het laatste beetje magie waarin we mogen geloven. Wees dat en niets anders; magie. Volg uw eigen devies. Onderdruk uw gevoelens met mate. Maak fouten, maak epische fouten waarvan wij alleen maar mogen dromen.

Suggestie? betrokkenburgers@nrc.nl