Getouwtrek om een kunstcollectie

De verkoop van de Collectie Kamerbeek had een feestje moeten worden voor Christie’s. Maar de naamgevers willen dat de veiling niet doorgaat.

Isaac Israels, Café dansant, Moulin de la Galette, Paris, circa 1904. Richtprijs: 300.000- 500.000 euro.

Een rel wil Arno Verkade het niet noemen. Maar een leuke situatie is anders, zegt de directeur van Christie’s Nederland. Op 12 juni biedt het veilinghuis de voormalige Collectie Kamerbeek aan. Die omvat een keur aan figuratieve Nederlandse kunst uit de periode 1850-1950, met als topstuk Isaac Israels’ Moulin de la Galette, een impressie uit 1904 van de Parijse danstent waar Van Gogh en Toulouse de Lautrec ook regelmatig kwamen.

Deze onverwachte single owner sale had een feestje moeten worden na een voorjaar waarin de net aangetreden Verkade een stevige sanering moest doorvoeren. Van de 25 werknemers houdt Christie’s er na de zomer nog slechts 10 over. De monumentale panden in de Cornelis Schuytstraat gaan in mei in de verkoop.

Wat is het probleem? Cees en Jarmila Kamerbeek, de naamgevers van de kunstcollectie, willen dat de veiling niet doorgaat. In strikt juridische zin is de collectie niet meer hun eigendom, zeiden ze onlangs in De Telegraaf. Maar Cees Kamerbeek, die de pers inmiddels niet meer te woord wil staan, claimt nog wel het recht om de collectie terug te kopen. En dat gaat waarschijnlijk lukken, voorspelde hij: „Het is voor 99 procent zeker dat de schilderijen voor 1 mei weer mijn eigendom zijn.”

Die uitspraak botst met de overtuiging van Verkade. „De veiling gaat door”, zegt de directeur van Christie’s.

Het veilinghuis kreeg de collectie in februari aangeboden. De inbrenger, die anoniem wenst te blijven, nam de kunstverzameling enige jaren geleden in onderpand in ruil voor een lening aan Kamerbeek.

Volgens Verkade heeft de kunstverzamelaar diverse kansen laten passeren om zijn verzameling terug te kopen. „Ook op de waarschuwing dat de collectie zou worden verkocht, heeft Kamerbeek nooit gereageerd.”

Het veilinghuis heeft de afspraken tussen de inbrenger en Kamerbeek juridisch laten onderzoeken. Volgens Verkade heeft de verkoper de vrijheid om de collectie te verkopen. „Heel vervelend voor meneer Kamerbeek. Maar zulke dingen doen zich bij veilinghuizen af en toe voor. De eerste veiling die James Christie in 1766 hield, was van iemand die failliet ging.”

Château de Crémat

Cees Kamerbeek was tot 2000 de eigenaar van een verzekeringsbedrijf met 1.500 werknemers, dat inmiddels onderdeel is van Aegon. Hij verkocht zijn onderneming, omdat hij voor zijn gezondheid naar een warmer klimaat wilde verhuizen. In Nice nam hij een verloederde wijngaard over, Château de Crémat, die hij renoveerde en uitbouwde tot een 40 hectare groot wijnlandgoed.

Hun kunstcollectie gaf het echtpaar Kamerbeek de afgelopen tien jaar deels in langdurig bruikleen aan Museum Flehite in Amersfoort. Ze koesterden twee jaar geleden nog plannen om de collectie te schenken aan de Stichting Collectie Kamerbeek, maar die overdracht heeft nooit plaatsgevonden.

Volgens de secretaris van de stichting, notaris G.H. Beens uit Amersfoort, is dat plan op de lange baan geschoven toen Cees en Jarmila Kamerbeek na gingen denken over een nieuw collectioneursmuseum in Amersfoort.

Laatste kans

Christie’s afficheert de veiling als „een laatste, unieke kans” om bij het veilinghuis laat negentiende-eeuwse en vroeg twintigste-eeuwse Hollandse schilderijen te kopen. Na de zomer zal het veilinghuis voortaan nog slechts twee veilingen per jaar organiseren, met alleen naoorlogse kunst.

Voor de markt in de Haagse en Romantische School en de klassiek moderne schilderkunst zal de sanering bij Christie’s nog „best een uitdaging” worden, zegt Verkade. Hij hoopt dat „een goede speler opstaat” die de rol van Christie’s op die terreinen overneemt.

Christie’s verwacht voor de ruim honderd schilderijen en werken op papier van The Former Kamerbeek Collection een opbrengst van 1,5 tot 2 miljoen euro. Een voorzichtige raming, aldus kunsthandelaren.

Tot de hoogtepunten behoren een sfeervol gezicht op de haven van Dordrecht door Johan Jongkind, een Amsterdams stadsgezicht met paard en wagen van George Breitner, een zwoel meisjesportret door Jan Sluijters en een uit streepjes en kleurvlakken opgebouwd dubbelportret van Bart van der Leck.

Arno Verkade: „Smaak had Kamerbeek beslist. Het is een mooie collectie, met museale werken.”

The former Kamerbeek Collection, Avondveiling bij Christie’s Amsterdam op 12 juni. Kijkdagen 8 t/m 12 juni. De catalogus is vanaf 12 mei te bekijken op christies.com