Waarom is er ophef over de VVD-voorzitter?

De deal

Henry Keizer en zijn zakenpartners betaalden erg weinig voor een keten crematoria. Een deel van de overname werd door het doelwit zelf gefinancierd.

Partijvoorzitter Henry Keizer tijdens het jaarlijkse VVD-najaarscongres. Foto Bart Maat/ANP

Henry Keizer is in opspraak door zijn zakelijke beslommeringen. Hij is al jaren actief in de crematoriumwereld en werd samen met een aantal compagnons eigenaar van een internationale keten van crematoria. De manier waarop dit gebeurde is omstreden en werd door Follow the Money, een digitaal platform voor onderzoeksjournalistiek, onthuld.

Keizer kocht in 2012 de crematoriumketen waarvan hij zelf bestuursvoorzitter was. Dat komt wel vaker voor, maar de manier waarop het gebeurde is uitzonderlijk. Allereerst adviseerde Keizer de toenmalige eigenaar van de crematoriumketen, de Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie. Tegelijkertijd was hij zelf koper. Het zorgde voor de huidige voorzitter van de VVD voor een belangentegenstelling.

Zo’n belangentegenstelling is dikwijls een abstract academisch probleem waar je lang over kunt discussiëren, tot het concreet wordt. En dat werd het bij deze deal. De keten van crematoria werd voor een opmerkelijk laag bedrag gekocht door Keizer en zijn zakenpartners.

Kopers betaalden 19 miljoen minder

Ten tijde van de overname verzorgde de keten ruim 10 procent van de crematies in Nederland. Het concern realiseerde met 700 medewerkers een omzet van circa 90 miljoen euro, maakte 2 miljoen euro winst en had een zichtbaar eigen vermogen van meer dan 20 miljoen euro.

Maar Keizer en de zijnen betaalden slechts 12,5 miljoen euro voor de keten. Afgaande op het eigen jaarverslag was dit weinig, want daarin werd het overgenomen bedrijf op 31,5 miljoen euro gewaardeerd. Oftewel, de kopers betaalden 19 miljoen minder dan het doelwit waard was.

Accountant Marcel de Kimpe van EY zette zijn handtekening onder de cijfers van de verkoper die dacht dat de tent 12,5 miljoen waard was en ondertekende tegelijkertijd het jaarverslag waarin de aanwinst op 31,5 miljoen werd gewaardeerd. Werd de vereniging die zijn zakelijke imperium verkocht hier ernstig benadeeld?

Opheldering

Dat zal nog allemaal opgehelderd moeten worden. Saillant is dat alles gebeurde onder het toeziend oog van VVD-coryfeeën Loek Hermans en Anne-Wil Duthler (senator). Zij zaten op dat moment in de raad van commissarissen.

De accountant werd gewaardeerd om zijn werkzaamheden. EY kreeg in 2013 naast zijn controlewerk voor ruim 3 ton aan adviesopdrachten. In 2014 en 2015 kreeg EY nog eens voor bijna 4 ton aan opdrachten. Bij beursgenoteerde bedrijven is dit soort vermenging van werkzaamheden verboden omdat het de onafhankelijkheid van de accountant bedreigt: als controleur ook nog betaalde adviezen geven.

De crematoriumketen betaalde grotendeels zelf zijn overname. De nieuwe eigenaren gebruikten het overnamedoelwit als een soort pinapparaat. Want 12 miljoen van de overnameprijs van 12,5 miljoen kwam rechtstreeks uit de kas van Beheermaatschappij De Facultatieve. Die werd bij het sluiten van de deal als dividend uitgekeerd – een gangbare truc uit de wereld van private equity-investeerders.

Keizer verwierf 51 procent van de aandelen en betaalde 15.300 euro. Zijn partners kochten de rest. Het overgebleven deel van de overnamesom leenden hij en zijn partners aan het bedrijf. De investering bleek lucratief. In 2015 kwam er al een half miljoen euro tussentijds dividend binnen bij de privé-bv waarin Keizer zijn belangen heeft ondergebracht.