Iedereen valt af, dan blijft Advocaat over

Opnieuw is de zoektocht naar een nieuwe bondscoach een fiasco geworden voor de KNVB. Nu alle logische kandidaten zijn afgevallen, is alleen Dick Advocaat nog over.

Dick Advocaat toen hij vorig jaar kortstondig assistent-bondscoach was van het Nederlands elftal. Foto Remko de Waal/ANP

De zoektocht naar een nieuwe bondscoach voor Oranje zou moeizaam worden. Logisch, gezien de tijdsdruk en de geringe aantrekkingskracht van het ambt tegen de achtergrond van een KNVB in staat van permanente onrust. Om niet te zeggen: in sportieve, publicitaire en bestuurlijke crisis met een WK-kwalificatie op de helling. Het vlaggenschip van het Nederlands voetbal ligt bepaald niet op koers voor het WK 2018 na de nederlaag tegen Bulgarije vorige maand.

Geijkte namen vielen snel af: Frank de Boer, Louis van Gaal, Ronald Koeman. Druk met andere dingen, te weinig lucratief, te veel afbreukrisico – zie Danny Blinds aftocht. Oranje is geen A-merk meer, geen droomklus. Dat de KNVB na het in vroegtijdig stadium afvallen van de Duitser Roger Schmidt afgelopen week nog tot twee kandidaten met enig statuur kwam van eigen bodem, mag in die zin nog als luxe beschouwd worden ook. Al waren het twee die in de kaartenbak niet helemaal en misschien wel helemaal niet vooraan lagen: Dick Advocaat – tweevoudig bondscoach van Nederland, tot in de vezels gedreven maar wel bijna 70 jaar oud. En Henk ten Cate (62), trainer met een interessant cv en dito uitstraling die de voorkeur zou genieten van spelers.

Wel of niet toegezegd?

Een keuze tussen twee prima kandidaten, maar de aanstelling van Blinds opvolger – op korte termijn verwacht – is toch weer een publicitair fiasco aan het worden, na het uit eigener beweging afhaken van Ten Cate. Die voelt een gebrek aan steun sinds hij in zijn optiek het bondscoachschap toegezegd had gekregen door technisch directeur Hans van Breukelen.

Werd de benoeming van Guus Hiddink drie jaar geleden overschaduwd door de niet-keuze voor Ronald Koeman, nu is de zelfverkozen afvaller Ten Cate degene die met donderend geraas plaatsmaakt voor de meer gelouterde kandidaat. Ten Cate hield de eer aan zichzelf door woensdagochtend een verklaring via De Telegraaf en Voetbal International naar buiten te brengen waarin hij liet doorschemeren dat niet de hele KNVB-organisatie achter zijn komst staat. Zonder die steun „wordt het geen succes”, aldus de 62-jarige trainer van Al Jazira, koploper in de competitie van de Verenigde Arabische Emiraten.

Geen Ten Cate dus. Volgens VI, dat de oud-assistenttrainer van Barcelona en Chelsea opzocht in Abu Dhabi afgelopen dagen, is er een sms waarin hem na urenlange gesprekken de job toegezegd is door Van Breukelen. De VI-reportage uit het oliestaatje eindigt met een pittige provocatie richting de voetbalbond. ‘Welke verklaring de KNVB ook naar buiten komt, wie er ook wordt aangesteld; Hans van Breukelen zal nooit kunnen ontkennen dat op maandagavond 24 april Henk ten Cate bondscoach was van het Nederlands elftal.’

Machtstrijd

Klopt dat? Van Breukelen, die zaterdag bij de Amsterdammer op bezoek was en zondagavond en maandag met Advocaat sprak in Istanbul, voelt „geen behoefte” om nu te reageren. De KNVB gaat niet in op de inhoud van de communicatie met Ten Cate, maar liet eerder dinsdagochtend weten bij monde van woordvoerder Chris van Nijnatten zich „totaal niet te herkennen” in het beeld dat Ten Cate naar buiten brengt over toezeggingen die gedaan zouden zijn omtrent het bondscoachschap. Van Nijnatten wijst ook nog op de onmogelijkheid dat deze functie na dit gesprek al beklonken is. Dat het gevoel van Ten Cate, gesteund door berichtjes, wellicht iets anders zei? Geen commentaar.

Wie kiezen er eigenlijk een nieuwe bondscoach? Infographic NRC

Uit de persconferentie na het ontslag van Danny Blind, waarbij de technisch directeur ontbrak achter de microfoon, kon al worden afgeleid dat de zomer vorig jaar aangetreden Van Breukelen uiteindelijk geen beslisbevoegdheid heeft bij het aanstellen of ontslaan van de bondscoach. De commerciële man Jean Paul Decossaux is – in deze maandenlange stadhouderloze periode sinds het vertrek van directeur betaald voetbal Bert van Oostveen – het enige statutaire directielid. Hij moet er, populair gezegd, een klap op geven.

De mogelijkheid dat Ten Cate zich rijker rekende dan hij was – en te ongeduldig werd op het moment dat de KNVB nog in beraad was – moet niet worden uitgesloten. Of Van Breukelen zich richting Ten Cate al dan niet vergaloppeerd heeft in de communicatie, zal hij zelf overtuigend moeten weerleggen. Zo niet, dan lijkt het einde van zijn toch al onfortuinlijke directeurschap nabij. Ook al omdat hij in dat geval kennelijk niet zijn stempel kan drukken op de keuze voor een nieuwe bondscoach.

Advocaat heeft wat uit te leggen

De weg is nu vrij voor Dick Advocaat, de man die van de zomer nog het assistentschap bij Oranje na drie interlands voor gezien hield toen hij naar het Turkse Fenerbahçe kon voor een paar miljoen euro meer. Dat de 69-jarige Hagenaar het bondscoachschap met dezelfde achteloosheid zal inwisselen voor iets beters, mag uitgesloten worden. Wel heeft hij met zijn spoorslagse vertrek bij het Nederlands elftal afgelopen zomer iets uit te leggen bij met name de spelers. De man die het meest gekwetst werd door Advocaats vertrek toen is Danny Blind. De ironie wil dat hij nu waarschijnlijk opgevolgd wordt door diezelfde disloyale assistent.

Dat dus allemaal in de aanloop naar vijf kwalificatieduels waarin het WK 2018, plaatsing voor de playoffs althans, veilig gesteld moeten worden.