Recensie

Een koning die geen tv mocht kijken

Tv-recensie Interviews met een regerend vorst hebben vaak iets plichtmatigs, maar vanaf het moment dat Wilfried de Jong zijn autosleutels bijna achteloos op tafel gooide, werd duidelijk dat er dit keer uit een ander vaatje getapt zou worden.

Foto: ANP / Koen van Weel

Interviews met een regerend vorst hebben vaak iets plichtmatigs. Ook al wordt er bij hoog en laag beweerd dat er geen afspraken vooraf zijn gemaakt, je voelt toch altijd dat de journalist met de handrem aan probeert het vooral prettig te houden.

Met die verwachting in mijn achterhoofd begon ik aan het vraaggesprek Willem-Alexander 50, dat gelijktijdig uitgezonden werd door NOS en RTL. Maar vanaf het moment dat Wilfried de Jong bijna achteloos zijn autosleutels op tafel gooide in de hal van De Eikenhorst, werd duidelijk dat er dit keer uit een ander vaatje getapt zou worden. Een mini-uitvoering van Zomergasten mag je het niet noemen, maar naar aanleiding van vier blokken met beelden van persoonlijke en politiek-maatschappelijke gebeurtenissen uit de periode 1967-2017 werd koning Willem-Alexander relatief openhartig – en kwetsbaar. De Jong haalde eruit wat erin zat en de koning voelde zich zichtbaar op zijn gemak bij een VPRO-medewerker die zich niet als lakei gedroeg.

Willem-Alexander over Máxima:


We kunnen nog jaren voort met een nadere analyse van de koninklijke ontboezemingen in deze 72 minuten over de persoon achter het ambt. Mijn eerste indruk is dat de grootste onthullingen zijn kindertijd en puberteit betroffen. In tegenstelling tot veel andere ambtsdragers, politiek of erfelijk voorbestemd, was Willem-Alexander zeer bereid tot introspectie en een kritische blik op hemzelf en het milieu waarin hij opgroeide.

Zo bekent hij dat zijn jeugd op slot Drakensteyn vooral getekend werd door de radio, met name Hilversum 3. Er stond immers wel een televisie in de vertrekken van zijn ouders, maar voor de kinderen werd kijken naar een beeldscherm als schadelijk beoordeeld. Pas op zijn 14de, na de verhuizing naar Huis ten Bosch, kwamen de beelden het huis binnen, en raakte hij zelfs verslaafd aan tv. Vooral de Haagse sketches van Koot en Bie brachten uitkomst: gepest op de middelbare school om zijn Baarnse accent, leerde hij die uit het hoofd. En hij keek tijdens het interview wel mooi uit om voor tv die kennis te demonstreren, want dat zou hem tot in lengte van dagen als ‘koning Willy’ achtervolgen.

Willem-Alexander over zijn accent:

In de opvoeding van hun eigen kinderen proberen de koning en Máxima (in Argentinië ook televisieloos opgevoed) juist te stimuleren dat zij grenzen opzoeken. Net als bij de voormalige kroonprins is de afspraak dat beveiligers niets zullen verklikken.

Ook het relaas over de verhouding met zijn vader, tegen wie hij zich niet af kon zetten, omdat prins Claus in Willem-Alexanders puberteit depressief raakte, verraadt een opmerkelijke openhartigheid. Ook over opgroeien in een progressief milieu in de jaren 70 en 80.

Willem-Alexander over de opvoeding van zijn kinderen:


Zo bleek prins Claus zijn leven lang doordrongen van schuldgevoel over de Duitse verantwoordelijkheid voor de Holocaust. Het feit dat de autoriteiten in München tijdens de Olympische Spelen van 1972 niet in staat waren geweest de Israëlische equipe adequaat te beschermen tegen een Palestijnse terreuraanslag, zorgde voor een diepe weerzin tegen alles wat olympisch was. De kroonprins verwachtte dus in 1998 dat zijn lidmaatschap van het Internationaal Olympisch Comité zijn vader zou teleurstellen. Het tegendeel bleek het geval, want de strijd van de vader was niet die van de zoon.

Bekijk het gehele interview: