Recensie

De kannibaal in ons omarmd

Het motto dat je bent wat je eet, krijgt een wel heel letterlijke en prikkelende invulling in deze opwindende, overrompelende horrorfilm.

We zijn allemaal kannibalen, wist de Franse antropoloog Claude Levi-Strauss. Meestal niet in de meest brute vorm – het doden en opeten van vijanden – maar mensen hebben in de geschiedenis op allerlei andere, minder aanstootgevende wijzen delen van andere mensen verorberd; vanwege de vermeende heilzame medische werking, of als onderdeel van een religieus ritueel. Toch beschouwt niemand zichzelf als een kannibaal: kannibaal ben je in de ogen van anderen. Wat precies taboe is en waar de grenzen liggen, is cultureel bepaald.

De Franse debutante Julia Ducournau maakt scherpzinnig gebruik van dat antropologische relativeringsvermogen in haar opwindende, overrompelende debuutfilm Raw. Ze maakt van de kannibaal niet de primitieve en exotische ander; ze omarmt de kannibaal in ons allen. Justine – dank u, markies De Sade – is een muizig meisje, afkomstig uit een gezin van vegetariërs. Ze arriveert als eerstejaarsstudent diergeneeskunde aan een uit lelijk beton opgetrokken universiteit. Daar staat ze in de schaduw van haar oudere zus Alexia. Justine wordt onderworpen aan een woeste ontgroening. Daarbij moet ze een rauw konijnenniertje eten. Dat maakt krachten in haar los die ze niet begrijpt en niet kan beheersen. Tegelijk met de smaak van vlees ontdekt ze seks, wat de zaken er ook niet eenvoudiger op maakt.

De trailer van Raw.

Door de rite de passage van het begin van een zelfstandig, eigen leven zo centraal te stellen, krijgt de extreme transformatie die Justine óók nog doormaakt een wonderlijke vanzelfsprekendheid. Door de film te situeren onder studenten diergeneeskunde kan ze haar verhaal aankleden met witte jassen, operatietafels, kadavers en bloed. Ducournau werkt zo op een haast terloopse manier haar thema uit, zonder te hoeven forceren: de flinterdunne grens, zo die al bestaat, tussen mens en beest.

Lees ook het interview met de regisseur: ‘Ik laat kijkers voelen hoe het is om mens te eten’

Je ziet maar zelden een film die zo lééft – de kleuren zijn fel, de cameravoering is trefzeker. Garance Marillier en Ella Rumpf zijn als zussen geweldig op elkaar ingespeeld. Ze hebben vertrouwelijkheid, een duidelijke rolverdeling en wederzijdse irritaties zoals alleen gezinsleden met elkaar hebben. Raw raakt ook een snaar vanwege de impliciet bespotte hedendaagse voedselobsessies . Het motto dat je bent wat je eet, krijgt een wel heel letterlijke en prikkelende invulling.

Als Ducournau minder nadrukkelijk zou willen imponeren was meer aandacht voor de psyche van haar personages mogelijk geweest. Raw heeft niet één dood moment en zit slim in elkaar, maar zou dieper kunnen graven. Dat laatste zal ongetwijfeld nog komen, in Ducournaus toekomstige films.