Succes hard nodig voor Trump met 100 dagen in zicht

Een shutdown zal hij waarschijnlijk kunnen afwenden, maar Trump kan rond zijn 100e regeringsdag wel wat prestaties gebruiken.

Foto Shawn Thew/EPA

Als bezetenen proberen de Amerikaanse president Trump en de Republikeinen in het Congres deze week nog iets significants te presenteren voor de deadline waarop ze komende zaterdag in de pers zullen worden afgerekend: het verstrijken van de eerste 100 dagen van Trumps regeerperiode.

Het nachtmerriescenario - een honderdste dag met een overheidssluiting – zal waarschijnlijk kunnen worden afgewend. Op vrijdag middernacht dreigt een overheidssluiting als het niet lukt een periodieke begrotingswet aan te nemen. Het is onzeker of Trump die wet zal tekenen als daarin geen geld wordt uitgetrokken voor de bouw van de grensmuur met Mexico. En de Democraten in de Senaat, van wie acht stemmen nodig zijn om de wet te laten passeren, weigeren in dat geval voor de begrotingswet te stemmen.

Op maandag leek Trump water bij de wijn te doen. Op een receptie met conservatieve media zei Trump volgens The Wall Street Journal dat geld voor de muur ook inzet zou kunnen zijn van een later begrotingsgevecht. Dat zou betekenen dat de partijen in het Congres alleen nog overeenstemming hoeven te bereiken over andere twistpunten in de begrotingswet, zoals het stopzetten van fondsen aan de vrouwenklinieken van de organisatie Planned Parenthood, hogere defensie-uitgaven en het intrekken van subsidies voor Obamacare. Maar de onvoorspelbaarste factor blijft Trump zelf. „Laat de fake media je niet vertellen dat ik van gedachten ben veranderd over de MUUR” twitterde hij dinsdag.

Campagnebeloftes

De Republikeinen willen een overheidssluiting, een shutdown, koste wat kost voorkomen. Bij hen is de herinnering nog levendig aan de overheidssluiting van 2013. Die ontstond door geruzie over Obamacare en leverde de Republikeinen veel reputatieschade op. Met een Republikeins Congres en een Republikeinse president zal de schuld niet bij de Democraten komen te liggen, realiseren ze zich. „Shutdown is geen middel. Het is niet iets dat we willen.” zei Trumps begrotingsbaas, Mick Mulvaney, zondag tegen Fox News.

Maar als het geld voor de bouw van de muur – een van Trumps kenmerkendste campagnebeloftes – achterwege blijft, zijn andere prestaties deze week extra hard nodig. Daarom kondigde Trump vrijdag aan dat het ministerie van Financiën deze woensdag een belastingplan zal presenteren - volgens Amerikaanse media overigens zonder dat het ministerie hiervan op de hoogte was gebracht. Later werd gezegd dat het alleen om richtlijnen zou gaan.

Verwacht wordt dat minister van Financiën Steve Mnuchin in elk geval met voorstellen zal komen voor een forse belastingverlaging van bedrijven; volgens The Wall Street Journal van de huidige 35 naar 15 procent.

Redacteur Maarten Schinkel trof in Washington de hele economische top van team-Trump. Lees ook: Team-Trump in het wild: eerst wij, dan komt de rest wel goed

Het is onwaarschijnlijk dat een dergelijk voorstel, dat de overheidsinkomsten sterk zou doen dalen, de goedkeuring van Republikeinse begrotingshaviken zal kunnen wegdragen. Ook streeft het economisch team van Trumps regering - naast Steve Mnuchin ook economisch adviseur Gary Cohn en begrotingsbaas Mick Mulvaney - niet naar losse maatregelen, maar naar een wezenlijke hervorming die ook een algehele vereenvoudiging van het stelsel en een belastingverlaging voor particulieren omvat. Hiervoor zijn nog maar weinig stappen gezet.

Trump beloofde maandag ondertussen in een interview met persbureau AP opnieuw „een enorme verlaging. Die wordt groter, denk ik, dan elke belastingverlaging ooit. Misschien de grootste belastingverlaging die we ooit gehad hebben.”

Mijlpaal

Zeker na de pijnlijke mislukking van hun voorstel voor een nieuw zorgstelsel, dat Obamacare moest vervangen maar waarover de Republikeinen het onderling niet eens konden worden, voelen Trump en het Republikeinse Congres de druk om punten te scoren voor de symbolische mijlpaal van 100 dagen. Die ontstond in de tijd van Roosevelt, die in zijn eerste 100 dagen 15 majeure wetsvoorstellen door het Congres kreeg en zo de raderen van de New Deal in werking zette. Trump hechtte tot voor kort veel waarde aan de mijlpaal: in oktober vorig jaar lanceerde hij zelfs een officieel ‘100-dagen contract’ met de Amerikaanse kiezer. Maar in zijn interview met AP zei Trump maandag dat ‘iemand’ het plan op zijn website had gezet. Op Twitter noemde hij de mijlpaal ‘een belachelijke graadmeter’.

Woensdag berichtten Amerikaanse Amerikaanse media op basis van anonieme bronnen in het Witte Huis dat Trump een decreet om uit NAFTA te treden voorbereidt. Het nieuws deed aandelenkoersen in Mexico en Canada direct kelderen.