Lage hypotheekrente kan een valkuil zijn

Hypotheken De lage rente maakt een vaste hypotheekrente voor dertig jaar aantrekkelijk. Maar wat gebeurt er met die rente bij een verhuizing?

Een makelaar (rechts) ontvangt woningzoekenden in een leegstaande woning. Foto ERIK VAN ’T WOUD/ANP

Vereniging Eigen Huis (VEH) is kritisch over het hypotheekbeleid van banken. Wie een hypotheek afsluit, kan de lage rente daarop vaak niet meenemen bij een verhuizing. Banken hebben daarvoor tal van uitzonderingsregels, maar daar is volgens de belangenvereniging veel op aan te merken. Voor woningbezitters betekent dat volgens VEH dat zij hun lage rente zelden kunnen meenemen en dat ze zich dus niet moeten laten verleiden om hun hypotheekrente voor twintig tot dertig jaar te laten vastzetten.

Vanwege de huidige lage rente kiest bijna de helft van de mensen die een nieuwe hypotheek afsluiten voor een rentevaste periode van twintig jaar of langer, stelt de belangenorganisatie. Zelden zullen zij echter die hele periode profiteren van die lage rente. Gemiddeld wisselen Nederlanders namelijk eens in de tien jaar van woning.

1. Een hypotheek is toch ook gekoppeld aan een woning?

In principe wel, maar veel hypotheekverstrekkers bieden klanten een verhuisregeling. Tegen bepaalde voorwaarden kunnen huiseigenaren hun lage rente meenemen naar een nieuwe hypotheek. Het probleem zit volgens Vereniging Eigen Huis in die voorwaarden: in de praktijk kunnen huiseigenaren daardoor zelden hun rente meenemen.

„We hebben heel veel verschillende situaties voorgelegd aan banken en het antwoord is eigenlijk altijd nee”, zegt een woordvoerder van de belangenvereniging. „Toen hebben wij gezegd: dit is eigenlijk misleiding. Er zitten veel haken en ogen aan die verhuisregelingen, waarover helemaal niets wordt gecommuniceerd.”

De grootste drempel is volgens VEH de Nationale Hypotheek Garantie (NHG), een regeling die moet voorkomen dat huizenbezitters bij de verkoop van een huis met een restschuld blijven zitten. Ruim 1,3 miljoen hypotheken vallen nu onder de NHG. Een hypotheek met zo’n garantie valt alleen af te sluiten op een huis dat goedkoper is dan 245.000 euro. De kans is juist groot dat mensen op een gegeven moment naar een duurdere woning verhuizen en juist in die situatie komen kopers vaak niet in aanmerking voor de verhuisregelingen, zo ondervond VEH in haar onderzoek.

2. Maar dan profiteer je tot je verhuist toch van de lage rente?

Nee, een hypotheek met een rentevaste periode van twintig jaar of langer is duurder dan een hypotheek met een rentevaste periode van tien jaar. Volgens Vereniging Eigen Huis betalen mensen die hun hypotheekrente voor langere tijd vastzetten gemiddeld 1 procentpunt meer aan rente. Over een hypotheek van 200.000 euro is een huiseigenaar in vijf jaar tijd bijna 10.000 euro meer kwijt aan rente, zo berekende de belangenvereniging. Voor huiseigenaren die op termijn naar een ander huis willen, is het dus goedkoper om de rente tien jaar vast te zetten.

„Als je starter bent en je weet dat je over een jaar of tien wilt verhuizen, heeft het weinig zin om de rente voor twintig jaar vast te zetten”, zegt Colinda Rosenbrand, directeur van de Organisatie van Financiële Dienstverleners, die bijna de helft van alle onafhankelijke hypotheekadviseurs vertegenwoordigt.

3. Wat moet er volgens Vereniging Eigen Huis veranderen?

Om te beginnen moeten de beperkingen rondom de Nationale Hypotheekgarantie van tafel, aldus de belangenvereniging. Daarnaast moeten banken duidelijker communiceren over de voorwaarden die verbonden zijn aan hun verhuisregelingen. „Vaak staan die nu nergens vermeld”, aldus de VEH-woordvoerder.

ING laat in een reactie weten dat de communicatie over de voorwaarden aan het meenemen van een lage rente wel degelijk transparant is. „Als je daarnaar zoekt, vind je het gewoon bij ons op de website”, aldus een woordvoerder.