‘Ik vond mijn vader onder het puin van Aleppo’

World Press Photo

De Syriër Walid Mashhadi won een World Press Photo-prijs voor foto’s van slachtoffers die onder het puin uit worden gehaald. Een van hen was zijn vader. “Ik heb twee weken niet naar de opnames durven kijken.”

Voor zijn fotoserie ‘Gered uit het puin’ kreeg Walid Mashhadi bij World Press Photo de tweede prijs ‘spot news stories’: Syrische mannen dragen hun kinderen weg na een luchtaanval in september in Aleppo. Foto Walid Mashhadi/AFP

Klein en schuchter stond hij dit weekend op het podium in het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam. Weg uit zijn geboorteland, vaderloos en met een tolk aan zijn zijde. Op de achtergrond werd een reeks huiveringwekkende beelden getoond van bebloede kinderen die in Aleppo onder het puin vandaan worden gehaald.

Tijdens de prijsuitreiking van World Press Photo stond het publiek in de zaal op voor Walid Mashhadi, een 21-jarige Syrische fotograaf. Het applaus voor deze verlegen jongen, niet eens de grote winnaar dit jaar, hield een minuut aan.

Mashhadi kreeg een prijs voor zijn fotoserie Rescued from the Rubble, over de Syrische hulporganisatie Witte Helmen in Aleppo. Dat het publiek zo geroerd was, had niet alleen te maken met de kwaliteit van het werk, maar ook met zijn levensverhaal.

Geboren in 1996 in Aleppo, en door de oorlog niet in staat school af te maken, begon Mashhadi op zijn achttiende foto’s te maken. Hij volgde de Witte Helmen – Syrische burgers die mensen proberen te redden na bombardementen – waarbij hijzelf en zijn neef gewond raakten. In juli verloor hij zijn vader, eveneens werkzaam bij de Witte Helmen. Zijn fotoserie stuurde hij naar WPP onder het pseudoniem Ameer al-Habi; om zichzelf en zijn familie niet in gevaar te brengen. Maar sinds Mashhadi in december zijn thuisland is ontvlucht, kan hij zijn eigen naam weer gebruiken.

Waarom bent u gaan fotograferen?

„Veel welgestelde Syriërs zijn aan het begin van de burgeroorlog het land ontvlucht. Er waren nauwelijks meer journalisten. De mensen die achterbleven, voelden zich geroepen om de revolutie te helpen door te documenteren wat er gaande is.”

Hoe kwam u aan een camera?

„Vanaf eind 2012, toen de Witte Helmen in actie kwamen, ging ik met mijn vader mee. Ik zag het leed dat de bombardementen aanrichtten en wist dat we via sociale media foto’s konden delen van de burgerslachtoffers. Ik ben naar het lokale mediacentrum in Aleppo gegaan. Daar kreeg ik een Canon-camera te leen.”

Hoe werden uw beelden verspreid?

„Veel mensen leverden beelden in bij de mediacentrum. Deze werden weer doorgesluisd naar Arabische mediasites en persagentschappen. Dat deden we allemaal onbetaald. Vorig jaar is persbureau AFP beelden van mij gaan kopen. Maar ik werkte als freelancer. Nu ik ben gevlucht, kan ik geen foto’s meer maken.”

Wat is er met uw vader gebeurd?

„Op 9 juli werd opnieuw in Aleppo gebombardeerd. Mijn vader ging erheen met de Witte Helmen. Een tweede bombardement volgde, iets wat de regeringstroepen wel vaker doen in een poging ook hulpverleners te raken. Ik ging erheen en fotografeerde de slachtoffers. Een van hen was mijn vader, maar ik herkende hem niet want hij had geen handen en benen meer. Pas toen hij onder het puin vandaan werd gehaald, herkende ik zijn gezicht.”

Wat deed u daarna?

„Het was vreselijk. Ik heb twee weken lang niet meer naar de opnames durven kijken. Ik probeer al die beelden uit mijn geheugen te wissen zodat ik vooruit kan gaan.”

Wat gaat u nu doen?

„Ik verblijf nu met mijn moeder in Parijs en probeer daar een verblijfsvergunning te krijgen. Ik wil de Franse taal leren en naar de universiteit gaan.”

U wilt door in de fotografie?

„Nee. Ik wil psychologie studeren. Dat is mijn droom.”

Wat vindt u ervan dat u een staande ovatie kreeg?

„Ik waardeer het dat de mensen oprecht geraakt waren door mijn werk. Maar nu staat iedereen hier op de receptie te drinken. Ik zou willen dat ze opstaan en echt iets gaan doen aan de situatie in mijn land zodat de bombardementen stoppen.”

World Press Photo, expositie t/m 9 juli, De Nieuwe Kerk, Amsterdam.