Opinie

En nu is het klaar met uw dedain over ‘het lintje’

Neem een voorbeeld aan Frankrijk, betoogt . Daar maken ze een hele ceremonie van de uitreiking van het Légion d’honneur.

Ton Elias ontving op 21 november 2016 de hoogste Franse onderscheiding, Chevalier dans l’Ordre national de la Légion d'Honneur, voor het versterken van de Frans-Nederlandse betrekkingen. Foto Valerie Kuypers/ANP

Deze woensdag valt de lintjesregen. Altijd een moment dat ‘intellectuelen’ met een mild-spottende blik bezien. Ik ken een oud-staatssecretaris die er prat op gaat zijn onderscheiding niet te dragen, noch te weten waar deze zich in z’n huis bevindt. Pechtold fluisterde me eens een bon mot van zijn vader in: na de zestigste verjaardag kriebelt het bij menig man meer in het knoopsgat dan in het kruis. Dat dedain voor onderscheidingen is misplaatst. Saamhorigheid is nu van groter belang dan voorheen. Juist in tijden van externe dreiging is er niets mis met wat nationaal elan. Daar past respect voor landsleiding én Kroon bij.

Er verandert gelukkig al wel het een en ander. Zo laat defensieminister Hennis rekruten wat vaker door gewone wijken lopen, zodat we die jongens en meisjes ook eens zien als ze gedrild worden in de verdediging van ons land. Haar voorganger oogstte nog hoon toen hij parade en fanfare voorzichtig herintroduceerde. En ex-Kamervoorzitter Weisglas werd helemaal uitgelachen toen hij ansichtkaarten van zichzelf had laten drukken. Ze liggen nog in stapels op een salontafeltje bij de VVD. Opeenvolgende fractievoorzitters probeerden ze de afgelopen jaren vergeefs mee te geven aan bezoekers. Dat werd een gimmick, notabene!

In Duitsland of Frankrijk, daarentegen, is het heel gewoon om in de parlementskiosk een kaart met de voorzitter erop te kopen. In werkpose, hamer in de aanslag. Een parlement beslist of je een helm op moet, maar ook of je een eind aan je leven mag maken – zei ik altijd tegen scholieren die onze zittingszaal bezochten. ‘Best belangrijk dus’, was dan steevast hun reactie. De voorzitter van zo’n parlement dus ook. Enige afstand en enig decorum voor de functie (niet de persoon) is dan goed.

Minder gene

Laten we dit respect niet afdwingen. Voorschriften op cultureel vlak werken in het beste geval averechts en zijn op zijn zwartst totalitair. Maar als heel Assendelft de dag wil beginnen met het Wilhelmus op school, waarom niet? Wat minder gene voor nationale trots graag. De Fransen maken een hele ceremonie van de uitreiking van een Légion d’honneur. Ze duiken in de geschiedenis van degene die het ereteken ontvangt, met een speech die klinkt als een klok. Ik was vorig jaar diep getroffen toen mij die Franse eer te beurt viel. Da’s echt andere koek dan hoe hier vertrekkende parlementariërs hun lintje krijgen.

Van PvdA-minister Dijsselbloem weet ik dat hij weemoedig terugdenkt aan de normbesefcampagne die hij in 2006 voerde. Minder rotzooi op tv, was zijn devies. Waarden overdragen. Lukt het niet via het gezin, dan via de staat. Melkert had eerder ‘de verhuftering’ tegen Fortuyn in stelling gebracht, maar niemand luisterde. Ik bedoel: het is een misvatting dit thema als rechts feestje te beschouwen.

De koninklijke blijk van verdienste is zo bezien geen relict, maar een bijzonder eerbetoon van alle tijden. Wees daarom trots op al die mensen die ons land vormgeven en onze waarden hooghouden.