Accountant EY stuurt top weg om kwaliteit te verbeteren

Grote vier

Het bekritiseerde accountantskantoor EY vervangt een groot deel van het bestuur en belooft, alweer, betere kwaliteit.

EY, voorheen Ernst&Young, vindt dat de verbetering van de kwaliteit sneller moet gaan en vervangt bestuurders. Foto Harold Versteeg / Hollandse Hoogte

Via een persbericht waarin maar liefst veertien keer het woord ‘kwaliteit’ voorbijkomt, maakte EY maandag bekend dat het drastische hervormingen doorvoert in het bestuur en dat drie bestuursleden van de accountantstak – inclusief de voorzitter – vervangen worden.

Volgens EY moet er „een sterkere focus komen op de kwaliteit van de manier van werken en denken”. Twee bestuursleden treden per direct terug, een derde volgt binnen zes weken, licht een woordvoerder desgevraagd toe. „Het moet beter, sneller en slagvaardiger.”

EY – voorheen Ernst&Young – belooft dus beterschap en dat is niet voor het eerst. EY (4.029 werknemers) is een van de vier grote accountantskantoren. Deze ‘big four’ – EY, KPMG, PwC en Deloitte – controleren de jaarrekeningen van nagenoeg alle Nederlandse beursgenoteerde bedrijven en andere grote instellingen. De afgelopen jaren was er de nodige kritiek op deze grote accountants.

In september 2014 constateerde de Autoriteit Financiële Markten (AFM) dat de kwaliteit van het controlewerk van de big four in bijna de helft van de onderzochte gevallen „onvoldoende” was. De toezichthouder gaf de hoogste boete (2,2 miljoen euro) aan EY. Het kantoor ging tegen de boete in beroep, dat loopt nog.

In 2013 stelde de AFM al vast dat de big four zich niet „in de geest van de wet” gedroegen omdat ze een reeks contracten voor advieswerkzaamheden afsloten met bedrijven bij wie ze ook de boeken controleerden. Toen ging juist een wet gelden waardoor kantoren klanten niet langer tegelijk mochten controleren en adviseren.

Onder politieke druk, met de inkt van het kritische AFM-onderzoek over de controles nog nat, presenteerden de accountants in 2014 gezamenlijk 53 verbetermaatregelen. EY liet in reactie op de AFM-conclusies bovendien weten „aanvullende maatregelen” te nemen „om onze kwaliteit nog verder te versterken”.

NRC-onderzoek

Sindsdien zijn er echter verschillende zaken naar buiten gekomen waaruit blijkt dat het niet vlot met de beloofde verbetering van kwaliteit en cultuur.

Onderzoek van NRC leverde in maart drie voorbeelden op. Zo zag de huidige hoogste baas van EY, Coen Boogaart, drie boekhoudfouten over het hoofd bij de controle van de jaarrekening van Rabobank over 2013. Daarnaast zette oud-topman Marcel van Loo zich bij het opnieuw binnenhalen van Airbus als klant in voor het „ontlopen” van nieuwe wetgeving waardoor accountantskantoren pas na vier jaar weer een oude klant mogen accepteren. Deze ‘afkoelingsperiode’ moet bijdragen aan een frisse blik en de onafhankelijkheid van de accountant.

Ook berichtte NRC dat EY-partner Joep Heijster in 2014 in het landelijk bestuur werd benoemd als verantwoordelijke voor hr, terwijl er intern ernstige vraagtekens over zijn controlewerk bestonden en hij zojuist een negatieve beoordeling had ontvangen. Toen daarna uit een intern onderzoek naar Heijsters werk bij vier klanten bleek dat de kwaliteit bij alle vier onvoldoende was en „niet als incidenteel aan te merken”, werd hij alsnog gehandhaafd in het bestuur. Zijn onvoldoendes zongen rond op de werkvloer – niet direct een signaal dat kwaliteit het allerbelangrijkst is.

Aan Heijsters bestuursrol bij de landelijke accountantspraktijk is nu een eind gekomen, bevestigt de EY-woordvoerder. Met Heijster vertrekt ook voorzitter Michèle Hagers, zij wordt vervangen door Rob Lelieveld. Bestuurder Jeroen Kamphuis treedt over zes weken terug. De drie pakken hun werk als accountant weer op.

De wijzigingen worden volgens de EY-woordvoerder doorgevoerd nadat „alle knopen zijn geteld” en geconcludeerd is dat de ingezette veranderingen bij EY „harder” moeten. „Dan moet je ook in alle eerlijkheid kijken of het team dat de kar moet trekken nog van de juiste samenstelling is.”

Naast personele wijzigingen lanceert EY ook een nieuw kwaliteitsprogramma, dat luistert naar de naam ‘Step Change naar Kwaliteit’ .