MIVD vreest digitale destabilisering door Russen

De geheime dienst spreekt van een „verontrustende combinatie van toenemend militair vermogen, hybride oorlogvoering en aantasting van westerse besluitvorming” vanuit Rusland.

Generaal-majoor Onno Eichelsheim presenteert het jaarverslag van de MIVD over 2016. Koen van Weel / ANP

De geheime dienst waarschuwt voor een groeiende (digitale) dreiging en „destabilisering” door Rusland. Het gevaar schuilt volgens de dienst vooral in de Russische wereldwijde verspreiding van geavanceerde wapensystemen, cyberdreiging en hybride oorlogsvoering. Dat schrijft de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD) in het jaarverslag.

De MIVD noemt een met malware geïnfecteerde app op mobiele telefoons van artillerie-officieren bij het Oekraïense leger als voorbeeld. Daarmee lukte het de Russen om de communicatie en bewegingen van hun tegenstanders te kunnen nagaan.

Zondagavond werd bekend dat hackers twee jaar lang toegang hadden tot e-mails van medewerkers van het Deense ministerie van Defensie. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Claus Hjort Frederiksen gaat het om dezelfde Russische groep die antidopingagentschap WADA en de Amerikaanse Democraten gehackt zou hebben.

Schemergebied

Geheime diensten wijzen al jaren op de groei van hybride oorlogvoering: daarbij bestrijden niet twee fysieke legers elkaar, maar wordt geopereerd in een schemergebied tussen oorlog en vrede. Denk aan het beïnvloeden van nationale verkiezingen of het met desinformatie bespelen van de publieke opinie. De MIVD dicht de Russische militaire inlichtingendienst GRU, „een hoofdrol” toe bij hybride oorlogvoering.

Als instrument tegen de inmenging van buitenlandse spelers roemt de MIVD het Nationaal Detectie Netwerk (NDN) als een succesnummer. Dat is een door verschillende overheidsdiensten opgericht sensornetwerk bij belangrijke overheidsinstellingen en voor spionage kwetsbare bedrijven. Het scannen van het internetverkeer met deze sensoren – gebouwd met technische kennis uit inlichtingenonderzoeken – zorgde voor „een preciezere en betere analyse van cyberdreiging”.

Vorig jaar werden in Nederland enkele honderden pogingen tot hacks door buitenlandse inlichtingendiensten opgespoord.