Commentaar

De Amerikaanse risico’s blijven levensgroot

Is de euro gered na de uitslag van de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen? Op de wereldwijde financiële markten is sprake van grote opluchting nu de tweede ronde, over krap twee weken, neerkomt op een eindstrijd tussen Marine Le Pen en Emmanuel Macron. Daarbij worden laatstgenoemde de grootste kansen toegedicht.

De euro is opgeveerd, de aandelenbeurzen maakten een sprong. Het renteverschil tussen Franse en Duitse staatsleningen, altijd een goede maatstaf voor stress, is verminderd. Hoewel het, gezien de ervaringen met Brexit en de winst van Donald Trump vorig jaar, riskant is om op de zaken vooruit te lopen, trekken de financiële markten toch al hun conclusies. Nu een van de twee onbekende variabelen in de politieke economie goeddeels zou zijn weggevallen, kan het economische herstel van de eurozone verder zijn beslag krijgen.

Maar er is nog altijd die tweede onbekende. Dat is het verwachte beleid van de Amerikaanse regering-Trump, waarover vriend en vijand – en wellicht ook het Witte Huis zelf – nog goeddeels in het duister tasten.

Deze week zal Trump, naar eigen zeggen, een „reusachtig” belastingplan ontvouwen. Maar hoe concreet dat zal zijn, weet nog niemand. Voor hetzelfde geld bestaat het uit een symbolisch gebaar om nog vóór het einde van de eerste honderd dagen van zijn beleid iets te kunnen laten zien.

Hetzelfde geldt voor de plannen met de Amerikaanse infrastructuur, waarbij enig gegoochel nodig blijkt om zelfs maar in theorie bij het beloofde bedrag van 1.000 miljard dollar (922 miljard euro) te komen. Laat staan dat er al echte plannen zijn. De financiële dekking voor dit alles viel weg met de ondoordachte en mislukte poging om het door Trumps voorganger Obama geïntroduceerde ziektekostenstelsel te hervormen.

Lees ook over Team-Trump in het wild: eerst wij, dan komt de rest wel goed

Dit alles gaat de rest van de wereld, en zeker de eurozone, alleen indirect aan. Veel dichterbij komen de plannen op het gebied van vrijhandel, klimaatbeheersing en financiële regulering. Deze drie zijn te beschouwen als internationale publieke goederen, waar iedereen ter wereld baat bij heeft. Maar vrijhandel en klimaatbeheersing sneuvelen onder Amerikaanse druk in rap tempo bij de slotverklaringen van belangrijke gremia als het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en de G20. En wat financiële regulering betreft, de Amerikaanse voornemens om die, moeizaam opgetuigd na de financiële crisis, weer te versoepelen, breken de gemeenschappelijke verdediging tegen een herhaling van die crisis.

De vaart van het wereldwijde economische herstel is nu zo groot, dat al deze gebeurtenissen en onzekerheden gelukkig niet in staat zullen zijn de hoogconjunctuur van de rails te laten lopen. Over twee weken is bekend of het huidige optimisme over Frankrijk terecht was. Maar de risico’s en onzekerheden rond het grillige Amerikaanse beleid zullen niet zo snel verdwijnen.