NRC checkt: ‘Van snel eten word je niet dik’

Dat schreef dagblad Trouw naar aanleiding van Amerikaans onderzoek.

Foto iStock

De aanleiding

Trouw maakte op 8 april melding van „goed nieuws voor iedereen die van zijn tafelgenoten te horen krijgt dat je niet zo snel moet eten”. Snel alles naar binnen schrokken is misschien niet zo gezellig, „maar dik word je er ook niet van”.

Waar is het op gebaseerd?

Een Amerikaanse onderzoekster, Diana Thomas van de militaire academie West Point, gaf bijna tachtig mensen een instrument om de pols dat mat hoe snel zij gedurende drie dagen hun maaltijden nuttigden. Dikke mensen blijken niet sneller te eten dan dunne mensen. Dikke mensen nemen juist meer tijd voor hun eten, stelt Thomas in een toelichting. Wie gedwongen wordt snel te eten, eet vermoedelijk zelfs minder, mailt ze. „Mijn maaltijd van gisteren doet me dat wel denken. Ik had tien minuten om te eten en had een kleine kop soep en een zakje chips dat ik bij me droeg op weg naar een gesprek.”

En, klopt het?

Daar lijkt het niet op. Er zijn wereldwijd enkele tientallen onderzoeken gedaan naar de relatie tussen eettempo, calorie-inname en gewicht. Steevast is de conclusie omgekeerd aan die van de Amerikaanse: dikke mensen eten gemiddeld sneller dan mensen met een normaal gewicht. Het International Journal of Obesity concludeerde dat ook in 2015, toen het 23 eerdere studies over het onderwerp onder de loep nam: „Snel eten wordt positief geassocieerd met overtollig lichaamsgewicht.”

Uit de onderzoeken blijkt dat dikke mensen gemiddeld sneller eten dan dunne mensen. Dat zeggen ook Kees de Graaf, hoogleraar eetgedrag in Wageningen en internist-endocrinoloog en hoogleraar obesitas Liesbeth van Rossum, hoofd van het Centrum Gezond Gewicht in Rotterdam. Die laatste baseert zich op vele onderzoeken, die echter wel allemaal in een wetenschappelijk gecontroleerde omgeving zijn gedaan. „Het goede aan deze Amerikaanse studie is dat mensen in hun privésituatie zijn onderzocht. Dat zou vaker moeten gebeuren.”

Maar de conclusies van Thomas’ onderzoek deelt ze niet. Langzaam eten leidt tot een daling van de voedselinname, zegt Van Rossum. „Het aantal keren dat je hapt, kauwt en slikt is bepalend voor de orale blootstelling aan voedsel. Hoe langer je voedsel in je mond houdt, hoe minder calorieën je inneemt.” Het lichaam krijgt daardoor de tijd een „verzadigingshormoon” aan te maken. „Waardoor je denkt: nu zit ik vol.” Mensen met overgewicht krijgen om die reden doorgaans het advies langzamer te eten. Van artsen. Van het Voedingscentrum. En van diëtisten van Weight Watchers. Die adviseren hun cursisten goed te kauwen, de tijd te nemen voor elke maaltijd en er rustig van te genieten, liefst aan tafel en niet voor de televisie of de tablet.

De geringe „verblijfstijd van voedsel in de mond” is de belangrijkste reden van overconsumptie en gewichtstoename, meldt hoogleraar Kees de Graaf. Bij frisdrank bijvoorbeeld krijgt je tong nauwelijks de kans aan je hersenen door te geven dat je voeding tot je neemt. „Je slikt het meteen door.” Langzame eters hebben eerder het gevoel dat ze verzadigd zijn, en ook heeft langzaam eten een positief effect op de hormonale regulatie bij de spijsvertering, meldt Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de VU in Amsterdam. Ach, zegt Seidell, ook Van Kooten en De Bie wisten al dat langzaam eten de voorkeur verdient. Hij herinnert zich een sketch waarin het duo in plat Haags bespreekt dat als een man in bed goed wil presteren, hij vooral verstandig moet eten. „Goed kauwen, dat je eten gelijkmatig in je bloed komt”, zeggen ze. „Goed kauwen is je halve eten.”

Conclusie

Er is een grote hoeveelheid onderzoek dat uitwijst dat dikke mensen sneller eten, en dat langzaam eten leidt tot een afname van de inname aan calorieën. Daarom beoordelen wij de bewering dat je van snel eten niet dik wordt als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt