Recensie

Deafheaven hoogtepunt op opgefrist festival Roadburn

Het festival voor heavy metal Roadburn in Tilburg programmeerde spannende bands die nieuwe vormen van metal onderzoeken.

De band Amenra, vrijdagavond op Roadburn, het heavy metal festival in Tilburg. Foto Jostijn Ligtvoet

Uitgebreid bedankt George Clarke, frontman van de Amerikaanse band Deafheaven, de organisatie van Roadburn voor de kans om er te mogen spelen. „Jullie weten net zo goed als ik dat dit fucking amazing is”, zegt hij tegen de grote zaal van de Tilburgse 013. Clarke bedoelt dat het bijzonder is dat ze hier überhaupt staan, op de openingsdag van dit prestigieuze metalfestival. Het zijn juist de metalheads die vaak weinig van Deafheaven wil weten, omdat ze het genre zouden verdunnen met hun teksten over grootstedelijk ongemak, hun majeure akkoorden en de passages van gevoelige post-rock.

Nu staan ze op het erepodium van heavy metal: een festival dat vooral internationale gasten trekt en waar van over de hele wereld naar de line-up wordt gekeken om te zien wat er toe doet. Het is een overwinning op het conservatieve deel van de scene. Als wederdienst spelen ze een van de meest bezielde shows van het hele festival. Het enkele gegooide biertje van een paar holbewoners die het tóch niet kunnen hebben, wordt professioneel genegeerd.

Deafheaven op Roadburn:

Het is geen toeval dat Deafheaven dit jaar werd uitgenodigd, want Roadburn is onmiskenbaar uit op verfrissing. Weg is de al te zware nadruk op doom- en stoner metal, subgenres waar weinig ontwikkeling in zit. Bands die vooruit willen en op een andere manier doordachte, verhalende heavy muziek maken kregen nu juist alle ruimte om en rond de 013 in Tilburg.

Prachtig was bijvoorbeeld het concert van de Vlaamse band Oathbreaker op vrijdag. Zangeres Caro Tanghe begon in een pyramide van licht, gehuld in een zwart gewaad. Breekbaar en a capella zong ze met het openingsnummer van het sterke album Rheia 3.000 man stil. Tot haar stem aanzwelt tot een ijselijke gil, de gierende gitaren zich oprichten en de band explodeert in een waas van furieuze black metal. Het is perfect uitgevoerde catharsis die is gericht op het in beweging zetten van het hart, niet alleen het haar.

Video bij de openingsnummers van ‘Rheia’, het laatste album van Oathbreaker:

Tussen de vernieuwing dit jaar telde de line-up een flink aantal bands dat hier recentelijk nog gespeeld had. Zeker vijf bands stonden er vorig jaar ook al. Verrassingsband Misþyrming, dit keer op eigen verzoek nog eens terug, zelfs met drie sets. Amenra speelde vorig jaar twee sets, en leek dit jaar daarom toch vrij overbodig. Maar de Belgische sludgemetalband, net als Oathbreaker nu hier op uitnodiging van gastcurator en Baroness-frontman John Dyer-Baizley, maakt live altijd wat meer indruk dan op plaat en was ook nu overrompelend. Acts die eerder op Roadburn in kleinere zalen speelden, zoals Oranssi Pazuzu en Chelsea Wolfe, bleken nu de grote zaal makkelijk aan te kunnen met bijzondere concerten en maakten hun terugkeer ook meer dan terecht.

Het is ook aan Dyer-Baizley te danken dat er een punk-sfeertje aan het festival werd toegevoegd op zaterdag. Zelf speelde hij met Baroness-gitarist Pete Adams en Neurosis-zanger Scott Kelly punkklassiekers onder de naam Razors in the Night. Disfear uit Zweden haalde het volle Patronaat ouderwets door de gehaktmolen met een pompende set crust punk en d-beats. Sowieso bijzonder dat die zaal, een oud kerkgebouw, nog overeind stond na de indrukwekkende, verzengende elektropunk van Youth Code eerder die dag.

De Noorse band Ulver verkoos Roadburn als plek om hun nieuwe album The Assassination of Julius Caesar officieel te presenteren, op zondagavond in het staartje van het festival. “Go back to black metal!” riep iemand nog, maar daar had de immer goedgemutste frontman Kristoffer Rygg geen boodschap aan. Een gortdroog “Eh.. no” is zijn enige respons, en gelukkig maar, want Ulver maakt al jaren muziek met meer apparaten dan instrumenten. Het is een onweerstaanbare, geheel eigen versie donkere pop/rock, die met metal niets te maken heeft. Live is de volle stem van Rygg helaas niet erg toonvast, maar de uitgerekte duistere soundscapes van pulserende, warme elektronica maken veel goed - samen met de zoals al het hele festival meer dan uitstekende lichtshow in 013. De soms flink uitgebouwde nummers komen zo misschien nog wel beter tot z’n recht dan op de al mooie plaat. Een terechte uitsmijter.

Slavenliederen

Baroness en Zeal & Ardor brachten vrijdag twee geweldige concerten.De eerste van een ervaren, geoliede band die veel bijna vergeten nummers uit het verleden speelde. Het tweede, Zeal & Ardor van nieuwkomer Manuel Gagneux en zijn bijzondere slavenliederen en metal mix, die ondanks problemen met de geluidsinstallatie liet zien ook live een publiek in vervoering te kunnen brengen tijdens zijn vierde concert ooit. Maar deze bands stonden ongelukkig tegenover elkaar geprogrammeerd. De rij voor Zeal & Ardor werd langer en langer, wat weer ten koste ging van het publiek bij Baroness. Bezoekers misten zo bands waar ze misschien speciaal hun kaartje voor hadden gekocht.

Zeal & Ardor op Roadburn:

Tegelijk is het positief dat juist bij al die experimentele bands zulke rijen stonden. Ook bij de claustrofobische death metal van Emptiness, de post-rock van Wear Your Wounds en de synthwave van Perturbator was het enorm dringen. Zelfs Dälek, wel heavy maar toch echt een hiphop act, had wel drie keer het Patronaat vol kunnen spelen. Roadburngangers pikken de durf van het festival, en dat is reden om te hopen op blijvend experiment de komende jaren.