Angst voor terreur? De Parijse kiezers brengen massaal hun stem uit

Verkiezingskoorts en angst voor terreur gaan zondag hand in hand in Parijs. Lange rijen kiezers staan bij de Place de la Bastille.

Foto AFP

Graffiti op afzettingen bij de Parijse Place de la Bastille is er duidelijk over: “L’urne est pour les morts!” – ‘de urn’, Frans woord voor zowel de stembus als de pot voor as, ‘is voor de doden’. Maar de vrees dat de opkomst deze Franse presidentsverkiezingen laag zou worden, lijkt zondagochtend bij een stembureau in het 11de arrondissement van Parijs in ieder geval ongegrond. Rond 11 uur staat binnen een lange rij, de wachttijd is tegen de drie kwartier.

„Ik heb het nog niet eerder zo druk gezien”, zegt het stembureaulid dat kiezers bij de ingang in goede banen probeert te leiden. Oh god, roept een vrouw bij het zien van de rij. „En mensen zeiden dat er zogenaamd niemand ging stemmen?” Zij – en een deel van de andere kiezers – verlaat het bureau weer. Ze probeert het vanmiddag nog eens. Rond het middaguur worden de landelijke opkomstcijfers bekend: boven verwachting is in de 67.000 stembureaus al 28,54 procent van de bijna 46 miljoen stemgerechtigden komen opdagen. Iets meer dan vijf jaar geleden, toen het 28,29 procent was. In het land staan 50.000 gendarmes en agenten paraat, maar tassencontrole of beveiliging is er niet: wapens in en rondom een stembureau zijn bij wet verboden.

Foto Anouk van Kampen

Bij stembureau nummer zes van het 11de arrondissement, om de hoek bij een café waar 13 november 2015 een van de aanslagen plaatsvond, lijkt de populistisch-rechtse kandidaat Marine Le Pen weinig geliefd. Buiten zijn over haar verkiezingsposter meerdere grofheden heen geschreven, haar gezicht is tussen de scheldwoorden, getekende geslachtsdelen en pogingen tot afscheuren nauwelijks meer te zien. Kiezers moeten voor ze het stemhok instappen verschillende briefjes met namen van de kandidaten pakken voordat ze er één in een envelop stoppen, maar Le Pen blijft meestal liggen.

Mevrouw Gontier, in de vijftig, heeft op sociaal-liberaal Emmanuel Macron gestemd, net als iedereen in haar omgeving. Ook zij heeft het nog niet eerder zo druk gezien. Niet stemmen was geen optie. „Stemmen moet, als we niet de komende vijf jaar stront willen eten.” Mevrouw Hugo gaat op de uiterst linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon stemmen, zegt ze bij de ingang. Het is voor het eerst dat ze zo links stemt. „Vanwege zijn programma”, maar ook als proteststem tegen de ‘schandalen’ in de Franse politiek.

Foto Anouk van Kampen

Een man en vrouw van respectievelijk 40 en 37, die hun naam liever niet willen geven, stemden met minder overtuiging. Sinds Chirac en Le Pen in 2002 in de tweede ronde kwamen, is het stel teleurgesteld in „het systeem”. Maar stemmen moet wel: „We hebben zonder overtuiging strategisch gestemd.” Zij op Macron, hij spreekt zich er niet over uit. „We moeten wel stemmen, willen we iets te zeggen kunnen hebben de komende paar jaar en aan een catastrofe ontkomen.” Hun rampscenario is een tweede ronde met Mélenchon en Le Pen, die beiden een „utopisch” maar mogelijk „gevaarlijk” systeem aanhangen. „Dat zou niet goed voor het land zijn.”

Om 17 uur worden de volgende opkomstcijfers bekendgemaakt, stemmen kan tot uiterlijk 20 uur. Buiten de grote steden kan er tot 19 uur gestemd worden.