Column

Spanning overheerst ook tijdens formatiepauze

De Haagse Stemming De Haagse Stemming houdt je drie ochtenden per week (di-do-za) op de hoogte van de formatie en andere politieke kwesties. Wie zich inschrijft voor de nieuwsbrief, ontvangt deze nog vroeger.

Ook tijdens de formatievakantie wachten de achterbannen van de onderhandelende partijen nagelbijtend op nieuws. Nieuwe Kamerleden kunnen juist even bijkomen, bijlezen en bijpraten met hun ‘Kamerwatcher’. Naast de financiële tegenvaller heeft een nieuw kabinet ook te maken met felle ruzie in de polder. En weer heeft een VVD’er de schijn tegen in een zakelijke kwestie.

ACHTERBAN: Voor een journalist of zelfs niet bijster betrokken burger is het al spannend hoe de formatiepoging tussen de onderhandelende partijen zal aflopen, maar je zal maar actief lid zijn van één van de vier. Met drie collega’s dook ik in de achterbannen van de verschillende partijen. Leden leven tussen hoop en vrees. Opvallende ontdekkingen: VVD’ers willen graag vergroenen. CDA’ers reppen niet over het alternatief met de ChristenUnie. D66’ers vrezen het CDA vooral op Justitie. En binnen GroenLinks wordt in de appgroep afgesproken wat er tegen een NRC-journalist gezegd moet worden als hij belt.

LIJKEN IN DE KAST: Dat Alexander Pechtold tijdens de campagne had geopperd dat Jeroen Dijsselbloem wat hem betreft mocht aanblijven als minister van Financiën was niet de reden dat de PvdA’er deze week even aanschoof aan de formatietafel. Hij kwam met slecht nieuws: de beschikbare begrotingsruimte is kleiner dan gedacht. De wensenlijstjes van de formerende partijen kunnen dus lang niet allemaal verwezenlijkt worden, maakte hij duidelijk. Maar hoeveel lijken er precies zijn gevonden in de kasten van welke departementen, onthulden hij en informateur Edith Schippers niet.

POLDERKIFT: Op een interessant, maar misschien niet verrassend moment in de formatie is er heibel in de polder. Petra de Koning interviewde een woedende CNV-voorzitter Maurice Limmen. Het al jaren lopende overleg tussen werkgevers en werknemers over een derde jaar WW voor langdurig werklozen is deze week geklapt. De bonden staan er niet sterk voor, met formatieonderhandelingen waarbij drie van de vier partijen weinig met de polder hebben. Maar Limmen waarschuwt Den Haag: “Het is heel moeilijk om de problemen op de arbeidsmarkt zonder ons op te lossen.”

BIJKOMEN: De formatie zelf ligt zoals bekend een ruime week stil en de Tweede Kamer heeft meer dan twee weken reces. Tijd voor nieuwe Kamerleden om bij te komen van hun eerste indrukken en dwalingen door het parlement, en om de nu al opgelopen leesachterstand in te halen. Samen met Philip de Witt Wijnen sprak ik tien nieuwe Kamerleden over hoe zij letterlijk en figuurlijk hun weg vinden, en hoorden we tips van oudgedienden. “Het is een grote misvatting dat je het werk hier binnen een maand onder de knie hebt”, aldus Pieter Omtzigt.

KAMERWATCH: Wat op Twitter ontstond als een poging om wat meer inzicht te krijgen in het dagelijks werk van backbenchers, is behoorlijk uit de hand gelopen. 150 burgers hebben na de verkiezingen alle 150 Kamerleden geadopteerd en volgen hen met wisselende intensiteit. Het was niet de bedoeling dat zij parlementariërs kozen waar ze “verliefd” op waren, maar soms is de liefde spontaan opgebloeid. Zo is Elbert Dijkgraaf (SGP) al gaan eten met zijn Kamerwatcher, ontdekte Titia Ketelaar.

KAMERVRAGEN: Genoeg te bespreken als de Kamer over twee weken terug is van reces, want parlementariërs zullen alles willen weten over het NRC-nieuws dat de Britten hoogstwaarschijnlijk proberen de Europese onderhandelingspositie in de Brexit te hacken, dat de helft van de Amsterdamse moskeeën in salafistische handen is en dat Jeanine Hennis na een bezoek aan Afghanistan denkt dat we daar militair nog lang niet klaar zijn. En als in juni echt een lege agenda dreigt, begint de mini-enquête naar de Panama Papers.

WAT WIJ LEZEN:
Integriteit: Website Follow the Money reconstrueerde hoe Henri Keizer, de partijvoorzitter van de VVD, zo rijk werd als hij is. Hij zou zijn marktleidende bedrijf in crematoria vijf jaar geleden, onder toeziend oog van toenmalig VVD-senatoren Loek Hermans en Anne-Wil Duthler, hebben verworven voor een prijs die niets te maken had met de werkelijke waarde. Geïnterviewde deskundigen spreken van hebzucht, belangenverstrengeling en “regelrechte diefstal”.

Computer says no: Volgens een computermodel dat het FD uitploos, kunnen de onderhandelende partijen hun poging beter staken. Volgens een simulatie van onderhandelingen over coalitiemogelijkheden moet het ‘motorblok’ worden aangevuld met de ChristenUnie.

Reconstructie: Waarom mocht de koning eigenlijk niet meer meedoen aan de formatie? En wat vinden lezers van NRC daarvan?

OUT OF OFFICE: De Haagse Stemming verschijnt niet tijdens het reces van de Tweede Kamer en is op dinsdag 9 mei weer terug, behalve als er tussentijds cruciale ontwikkelingen te melden zijn rond de formatie.

QUOTE VAN DE DAG

“Het kan best invloed hebben gehad. Maar of het nou zetels [heeft gekost, red.], dat is overdreven.”

Geert Wilders relativeert in De Telegraaf dat de berichtgeving over het lek in zijn beveiliging en zijn daarom teruggeschroefde campagne hem electoraal benadeeld hebben