Column

Rookoffer

Het was tijd om de film Dead Poets Society weer eens te kijken, uit 1989. Een beetje bang dat hij ontzettend tegen zou vallen, werd ik snel gerustgesteld. Die film is nog helemaal goed. Het enige wat mij destijds niet opviel en nu wel was hoe veel er gerookt werd. Wat er ook steeds gebeurt: sigaretten worden snel uitgemaakt omdat er een volwassene dreigt binnen te komen. Dan wat handengewapper, en dan merkt niemand meer dat er gerookt is. Blijkbaar vond ik dat vroeger geloofwaardig.

Ik herinner me een werkgroepje tijdens mijn studie, rond de eeuwwisseling. Roken was toen in gebouwen van de universiteit al verboden. In het groepje zat een roker die, tijdens onze eindeloze discussies over statistische analyses, twee keer per uur zei: „Ik ga even een rookoffer brengen.” Dan verdween hij een minuut of tien, om daarna weer relaxed en wel terug te keren. Ik vond dat toen irritant, want het hield het werk op. Maar zag ook wel in dat hij iets slims deed, want hij zou nooit een burnout krijgen. (Bestond dat toen al? Of noemden we dat overspannen?)

Inmiddels is de jongen van het rookoffer ergens hoogleraar. Ik weet niet of hij nog rookt. Waarschijnlijk niet. De werkende mens moet nu programmaatjes op de laptop installeren om eraan herinnerd te worden om een ‘mini-break’ te nemen. Om even een ommetje te maken. Om even niet aan het werk te zijn. Er is een trend om af en toe je telefoon thuis te laten, zodat je nog eens in de verte staart. De mens zoekt naar een pauzeknop. Vroeger was die pauzeknop een sigaret.

Mensen die toch nog roken, zijn óf jong en dom, óf oud en hopeloos. Omdat roken bijna nergens meer mag, en ook op terrassen niet wordt gewaardeerd, of op bushaltes, zie ik steeds meer mensen hun rookmoment pakken op de fiets. Haastend tussen A en B snel nog even roken. De rook vliegt in het gezicht van de mensen die erachter fietsen. Dit tot woede van mijzelf, als achterfietser.

Inmiddels denk ik: misschien moet ik het nog maar even bewust in me opnemen. De rokende fietsers. Een tijdsbeeld waar ik later misschien nog met enige nostalgie aan zal terugdenken.

Paulien Cornelisse is cabaretier en schrijver.