Een demissionaire PvdA-minister komt even het feestje verstoren

Weekboek Formatie

Geld leek in overvloed, altijd handig bij een formatie. Maar helaas.

Zou het dan een demissionaire minister van een niet meepratende, gemarginaliseerde partij zijn, die de formatie laat springen?

De verrassing was groot donderdagavond toen informateur Edith Schippers op haar persconferentie vertelde dat het bezoekje van Jeroen Dijsselbloem aan de onderhandelaars „de verwachtingen wat meer getemperd” heeft. De beschikbare begrotingsruimte is kleiner dan gedacht. En was geld niet juist het kleinste probleem bij de ingewikkelde puzzel die VVD, CDA, D66 en GroenLinks nu al vijf weken proberen te leggen? Met een begrotingsoverschot – oplopend tot bijna 11 miljard in 2021 – zouden heel wat politieke impasses kunnen worden gladgestreken.

Maar Dijsselbloem had duidelijk gemaakt dat door tegenvallers op de begroting bij enkele departementen en „lopende dossiers” die het huidige kabinet nog wil afwikkelen de financiële middelen „beperkter” zijn dan waarmee de onderhandelende partijen zich bij het begin mee rijk rekenden, aldus Schippers. Ze klonk en keek vrij ernstig.

De PvdA-minister van Financiën, inmiddels ook weer Kamerlid van een uitgedunde fractie, was dinsdag niet eens op uitnodiging langsgegaan bij de onderhandelende partijen. Hij was gestuurd door het demissionaire kabinet om de in de ministerraad besproken update van de overheidsfinanciën door te geven – de VVD’ers aan tafel kenden zijn verhaal dus al. Het goede nieuws was dat Dijsselbloem ruimte had gevonden om nu al iets te doen aan een brandend probleem waar alle partijen sinds het manifest van Hugo Borst mee begaan zijn: de ouderenzorg krijgt 200 miljoen extra. Maar de hoofdboodschap van Dijsselbloem was toch echt: wees voorzichtig met de staatskas, onderhandelaars, hand op de knip. Dat Schippers het bericht herhaalde, betekende ook een waarschuwing aan de buitenwereld. Ze vertelde veel post te krijgen met „financiële claims”. De wensen van meer dan 250 brievenschrijvers was al „een veelvoud van de beschikbare budgettaire ruimte”.