Team-Trump in het wild: eerst wij, dan komt de rest wel goed

Trumponomics

Maarten Schinkel treft op een bijeenkomst in Washington de hele economische top van team-Trump. Regels? ,,De financiële crisis is al weer lang geleden.”

President Trump en minister van Financiën Steven Mnuchin (R) bij de beëdiging van Mnuchin op 13 february 2017. Foto Shawn Thew/EPA

Het viel hem mee, zei Steve Mnuchin. De Amerikaanse minister van Financiën, voormalig topbankier van zakenbank Goldman Sachs en filmfinancier (Lego Batman Movie), vond de overgang van het bedrijfsleven naar de overheid lang niet zo groot als hij had gevreesd. Iedereen werkt keihard op zijn ministerie, zei hij, niet zonder enige verbazing. „En president Trump benadert zijn baan net als toen hij nog in de Trump Tower zat. Hij luistert, absorbeert veel informatie. Dat is een mooi proces.”

Het viel hem tegen, zei Gary Cohn een uur later. De belangrijkste economische adviseur van het Witte Huis, óók voormalig topbankier van zakenbank Goldman Sachs, die vlak voor zijn aantreden 100 miljoen dollar aan Goldman-aandelen verkocht, vond de overgang van de private naar de publieke sector lastig. „Het tempo is trager, en ik moet daar aan aanpassen.”

De twee spraken na elkaar op een conferentie in Washington die was georganiseerd door het Institute of International Finance (IIF). Dat is de internationale vereniging, en lobbygroep, van banken. Ook Trumps begrotingsbaas Mike Mulvaney was present. Die stapte over van het Huis van Afgevaardigden naar de regering en vindt zijn huidige baan veel drukker. „Het Congres heeft een 16-urige werkweek vergeleken met wat ik doe.”

Steven Mnuchin, Amerikaans minister van Financiën.
Foto Ronald Wittek/EPA
Mick Mulvaney, directeur van de Office of Management and Budget.
Foto Michael Reynolds/ EPA
Gary Cohn, directeur van de National Economic Council.
Foto Andrew Harrer/EPA
Steve Mnuchin, (minister van Financiën), Mike Mulvaney (directeur Office of Management and Budget) en Gary Cohn (directeur National Economic Council).
Foto’s EPA

Weinig concrete plannen

Zelfs de drie belangrijkste vormgevers van het economische en financiële beleid van president Trump konden samen niet veel duidelijkheid verschaffen over wat het Witte Huis nu concreet van plan is. Vrijdag is hij 100 dagen in functie, maar een plan voor de economie is er nauwelijks.

De hervorming van Obama’s ziektekostenverzekering (‘Obamacare’) had in theorie geld moeten vrijmaken voor een belastinghervorming. Maar de eerste poging sneuvelde in het Congres. De belastingplannen lopen daardoor vertraging op. De beurzen waren na Trumps verkiezing juist fors gestegen in de verwachting dat de vennootschapsbelasting, nu 35 procent, zou worden verlaagd. Dat enthousiasme verpieterde na het Obamacare-debacle snel.

Hoe onzeker de financiële markten zijn, bleek vooral tijdens Mnuchins optreden. Toen hij zei dat Trumps belastingplan zichzelf ruim zou terugbetalen, en daardoor zeker haalbaar bleef, won de Dow Jones-index prompt 200 punten en steeg de dollar.

Grootschalige investeringen in de infrastructuur waren een andere belofte uit de Trump-campagne, en eveneens een reden voor de beursrally net na de verkiezingen. Of daar geld voor is? Cohn dacht dat de belastinghervorming zoveel kan opleveren dat er geld over is voor infrastructuur. Heel veel geld zelfs, als je dat maar bedrijfsmatig benadert. Mulvaney legde het uit. Als private partijen meedoen, dan hoeft de staat maar 200 miljard in te leggen om 1.000 miljard aan projecten te kunnen realiseren. En als alle plannings- en milieuregels dan ook nog eens worden versoepeld, gaat het veel sneller en efficiënter. „Dan wordt de bang for a buck nog groter, vergelijkbaar met zo’n 1.600 miljard.”

Want na het ziektekostenstelsel, de belastingen en infrastructuur is er nóg een speerpunt: minder regels. Veel minder regels. En eerlijker. Cohn zei dat Europese banken met slechts 3 procent eigen vermogen met vlag en wimpel een stresstest halen die door Amerikaanse met een vermogen van 10 procent met de hakken over de sloot wordt voltooid. En Mnuchin zei: „De financiële crisis is al weer heel lang geleden. We gaan zorgen dat alle regels zin hebben.”

We hebben een echte zakenman als president. Hij begrijpt schuld

Mike Mulvaney, directeur Office of Management and Budget

Eerst Amerika

Internationale samenwerking? Prima, maar wereldwijde regels? Dat hoeft allemaal niet zo uniform te zijn, zei Mnuchin. Cohn stelde het zo: „We zijn begaan met Amerika. Er zijn andere zaken. Maar eerst Amerika. En Mnuchin: „Onze prioriteit is het creëren van economische groei hier. En dat is weer goed voor de wereldeconomie.”

En dan is er nog de begroting zelf. Mulvaney presenteerde vorige maand een zogenoemd skinny budget, waarin een eerste aanzet voor de plannen wordt gegeven. Dat doet elke president vlak na de verkiezingen, maar dat van team-Trump was wel érg skinny. Niet alleen in omvang, maar ook in boodschap: meer geld voor defensie en binnenlandse veiligheid, en tegelijk zware ingrepen bij bijvoorbeeld het milieu-agentschap.

Complicerend is dat de regering toestemming van het Congres moet krijgen om meer schulden te mogen maken. Het zogenoemde ‘schuldplafond’ moet worden verhoogd. Mulvaney had alle begrip, en maakte zich geen zorgen. „We hebben een echte zakenman als president. Hij begrijpt schuld, en de risico’s die dat met zich meebrengt.”

Het Internationaal Monetair Fonds, dat deze week zijn prognoses voor de wereldeconomie publiceerde, denkt daar anders over. Voor de VS worden nu vijf jaar vooruit begrotingstekorten geprojecteerd, die oplopen naar bijna 6 procent van het bbp en voortdurend het hoogste zijn van alle industrielanden. En de staatsschuld? Die is nu 107 procent en wordt nóg hoger dan het grootste deel van de rest van de wereld. Die er overigens voor Trumps beleidsmakers niet zo heel erg toe doet.