Opinie

Ook EU-burgers profiteren van de Britse verkiezingen

Winst voor May bij de verkiezingen in juni kan de eurosceptici in haar partij wind uit de zeilen nemen, hoopt , die in Londen woont en werkt. Als dat de Britten pragmatischer maakt, is dat zeer welkom.

Foto AFP

Als ik als Nederlander in Londen in het Brexit-referendum had mogen stemmen, dan was ik Remainer geweest. De EU is niet perfect, maar dankzij de EU heb ik mijn Italiaanse vrouw in Frankrijk ontmoet, hebben we in Brussel gewoond, zijn we in Nederland voor de wet getrouwd, en zal onze baby als alles goed gaat in Londen geboren worden.

Na de schok van het referendum volgen nu dus vervroegde verkiezingen. De peilingen voorspellen een grote overwinning voor premier Theresa May en haar Conservatieve Partij.

Wat het leven voor Nederlanders en andere EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk na het referendum vooral moeilijk maakt, is de onzekerheid die gepaard gaat met de slechte planning van wat het betekent om de EU te verlaten. Er was simpelweg geen overheidsplan voor Brexit, omdat premier Cameron geloofde in de overwinning.

En die onzekerheid is vrij fundamenteel als je hier woont en werkt. Momenteel ligt er zelfs nog geen regelgeving op tafel die de rechten van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk (en Britten in de EU) garandeert. Ik hoop en verwacht dat de verkiezingen zullen bijdragen aan een vermindering van die onzekerheid. Met een baby op komst en een verhuizing voor de deur (ironisch genoeg naar het kiesdistrict van Theresa May) is dat welkom.

Winst voor May kan wel eens positief uitpakken. Ik verwacht dat de strategie van de Conservatieven eerder gematigd dan EU-sceptisch zal zijn. Het voornaamste doel is ongetwijfeld zetels winnen van Labour en de Scottish National Party (SNP), en de verwachte winst van de Liberal Democrats zo klein mogelijk te houden. Dat bereik je niet met een harde lijn op het gebied van de EU-onderhandelingen.

Dat zal vervolgens een positieve invloed hebben op de Brexit-strategie van de nieuwe regering. Paradoxaal genoeg zal die strategie met een sterker mandaat voor de Conservatieven namelijk minder onder druk staan van de EU-sceptici binnen die partij. Nu hebben de Tories slechts een kleine meerderheid in het Lagerhuis, hetgeen betekent dat May de EU-sceptici nodig heeft om besluiten en wetgeving door te drukken. In die zin is de situatie vergelijkbaar met de ‘Freedom Caucus’ in de VS, een groep ultra-conservatieven die weliswaar deel uitmaakt van de Republikeinen, maar tegelijkertijd een belangrijke blokkade vormt voor meer gematigde wetsvoorstellen. Een grotere meerderheid voor de Conservatieven verkleint dus de macht van de eurosceptici binnen die partij.

Een tweede mogelijk positieve ontwikkeling is dat de Liberal Democrats waarschijnlijk sterk zullen terugkomen. Nick Clegg, voormalig leider van die partij, had onlangs een videoboodschap voor EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk. De Liberal Democrats behartigen duidelijk de belangen van EU-ingezetenen en zullen vechten voor een sterke culturele en economische relatie met de EU. Dat is een positieve boodschap voor ons en de rest van de 3 miljoen EU-burgers die hier wonen.

Tot slot zullen de vervroegde verkiezingen bijdragen aan meer openheid. Een open debat in het parlement paste aanvankelijk niet in de strategie. Daar werd door het Supreme Court reeds korte metten mee gemaakt. Echter, het feit dat de Britten moeten onderhandelen met de EU werd nog steeds gebruikt als argument om de kaarten tegen de borst te houden.

Deze boerenslimheid was frustrerend voor iedereen die benieuwd is naar wat de Britten nu precies beogen; het bleef volstrekt onduidelijk wat de regering nu eigenlijk wilde bereiken met de onderhandelingen (behalve onhaalbare wensen zoals een handelsverdrag met exact dezelfde voordelen als EU-lidmaatschap).

Die situatie is niet houdbaar tijdens een verkiezingscampagne, waarin de toekomstplannen voor het Verenigd Koninkrijk onder de loep zullen worden genomen.

Mays mantra ‘Brexit means Brexit’ gaat het dus niet redden. Ik kijk ernaar uit om te ervaren hoe de kopstukken binnen de Conservatieve Partij nu echt denken over de toekomstige relatie met de EU.

We gaan spannende tijden tegemoet, maar als de verkiezingen de gematigde positie in de regering versterken, dan is dit gunstig voor het Verenigd Koninkrijk en de 27 EU-lidstaten. De Britten zijn een belangrijke partner op het gebied van veiligheid en handel. Als de verkiezingen leiden tot meer pragmatisme aan de Britse kant, dan profiteert iedereen daarvan.

En ook op microniveau is een pragmatische Brits-Europese relatie belangrijk. Een goede verstandhouding met de buren is van levensbelang met een huilende baby. Ik ga dus het goede voorbeeld geven door me gematigd op te stellen in de nieuwe buurt. Een kopje suiker hier, een praatje daar, misschien verandert er dan uiteindelijk toch niet zo gek veel.